Kinderhulp heeft in de afgelopen vier jaar veel meer hulpaanvragen binnengekregen voor basisproducten als kleding, deodorant en brillen. De aanhoudende inflatie leidt er volgens het fonds toe dat ouders deze producten niet meer kunnen kopen voor hun kinderen.

Kinderhulp kreeg in de afgelopen vier jaar gemiddeld zo'n 120.000 hulpaanvragen per jaar binnen. Maar wat opvalt, is dat er een verschuiving van het type aanvragen plaatsvindt.

Voorheen kreeg Kinderhulp vooral verzoeken binnen voor grotere uitgaven, zoals een laptop of een uitje. Tegenwoordig krijgt het fonds steeds vaker aanvragen voor basisproducten binnen. Denk aan kleding, een bril of persoonlijke verzorgingsproducten zoals menstruatieproducten, tandpasta en deodorant.

In de afgelopen vier jaar zijn de hulpaanvragen voor basisvoorzieningen gestegen met 40 procent, blijkt uit een nieuw rapport van het Nationaal Fonds Kinderhulp. Dat zie je goed in onderstaande grafiek. Het ging in 2024 om bijna elfduizend verzoeken extra ten opzichte van 2021. Het fonds spreekt van een "zorgwekkende trend".

Dat er steeds meer hulpaanvragen voor basisvoorzieningen zijn, heeft voornamelijk te maken met de aanhoudende inflatie, stelt het rapport. "Voor gezinnen in armoede wordt het steeds moeilijker om rond te komen." Kinderhulp ziet het aantal aanvragen niet alleen onder gezinnen zonder inkomen stijgen, maar ook onder gezinnen met een inkomen uit loondienst of een eigen bedrijf.

Armoede leidt tot stress onder kinderen

Basisvoorzieningen niet kunnen betalen, leidt bij kinderen en jongeren tot armoedestress. Dat herkent ook Stichting Kinderen van de Voedselbank, die gratis kleding verstrekt aan kinderen in armoede. "Armoede draait niet alleen om een gebrek aan spullen. Voor kinderen betekent het vaak een enorme psychische belasting", vertelt voorzitter Maurice van der Ven.

Die belasting heeft bovendien effect op het presteren van kinderen, vertelt Carolien Gravesteijn. Zij is psycholoog, gedragswetenschapper en lector Ouderschap en Jeugd in Ontwikkeling aan de Hogeschool Leiden.

"We weten dat kinderen op alle gebieden minder goed functioneren als ze niet goed in hun vel zitten." Kinderen presteren dan bijvoorbeeld minder goed op school, terwijl ze eigenlijk slim genoeg zijn, legt ze uit. "Leraren kunnen denken dat kinderen lui zijn of niet goed kunnen leren, terwijl er iets anders aan de hand is."

Ook sociaal isolement en kansenongelijkheid liggen op de loer

Ook komen kinderen die in armoede leven sneller in een sociaal isolement terecht. "Wanneer er geen geld is voor basisproducten, leidt dit tot schaamte, kans op pesten en verminderde sociale interactie", staat in het rapport van Kinderhulp.

Kinderen kruipen volgens Gravesteijn sneller in hun schulp, omdat ze voor hun gevoel weinig controle over de situatie hebben. Hun sociale netwerk wordt daardoor kleiner.

Daarnaast veroorzaakt kinderarmoede kansenongelijkheid. Kinderen die bijvoorbeeld slecht zien maar geen bril dragen, kunnen een leerachterstand oplopen doordat zij het onderwijs niet goed kunnen volgen, zegt Kinderhulp.

"Deze kinderen lopen al op jonge leeftijd een achterstand op in hun ontwikkeling, die ze vaak hun hele leven met zich meedragen", zegt ook Van der Ven.

Wat is Kinderhulp?