Door de torenhoge inflatie loopt de armoede in ons land weer op. Vooral de energieprijzen duwen veel mensen in de problemen. Maar hoe arm is Nederland nu precies? En hoe doen we het in vergelijking met andere landen? NU.nl dook in de cijfers.

In Nederland hadden vorig jaar bijna een miljoen mensen te maken met armoede, blijkt uit cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Dat is net iets minder dan 6 procent van de bevolking.

De armoede in ons land nam tijdens de kredietcrisis flink toe: naar 1,2 miljoen mensen in 2013. In de jaren erna daalde het aantal naar minder dan 900.000 personen in 2017. Dat kwam neer op 5,4 procent van de Nederlanders. Sindsdien schommelt het aandeel mensen in armoede tussen de 5,5 en 6 procent.

Exacte cijfers over dit jaar zijn er nog niet. Wel hebben het CPB en SCP een inschatting gemaakt. Ze verwachten dat de armoede flink toeneemt in 2022, naar 1,1 miljoen mensen. Oorzaak hiervan is de hoge inflatie. Onder meer gas, stroom, brandstof en boodschappen zijn flink duurder geworden. Naar verwachting daalt de armoede volgend jaar weer flink doordat het kabinet per 1 januari maatregelen neemt. Zo komt er een prijsplafond voor energie, worden minimumlonen en uitkeringen verhoogd en wordt de inkomstenbelasting verlaagd.

Deze week staat NU.nl in het teken van armoede. Klik op de stukken hieronder om meer te lezen.

Sommigen komen duizenden euro's tekort

Om te bepalen waar de armoedegrens ligt, kijken de twee bureaus naar hoeveel geld er nodig is om zelfstandig een huishouden te runnen. Dit betekent dat je basisbehoeften als kleding, eten en huisvesting kunt betalen, net als onder meer verzekeringen. Ook pakken ze de kosten mee voor enkele sociale uitgaven, zoals jaarlijks een week op vakantie gaan en een abonnement op een sportclub. Met een maandinkomen van 1.298 euro zou dat volgens het CPB en het SCP moeten lukken. Wie daaronder zit, kampt met armoede.

In een aantal gevallen komen mensen duizenden euro's per jaar tekort, bij anderen is het geldgebrek wat minder groot. Ongeveer een op de tien arme mensen zegt niet genoeg geld te hebben om eens in de twee dagen een warme maaltijd te eten. Ook kampt 9 procent met betalingsachterstanden. Het CPB en SCP zien wel dat huishoudens nu gemiddeld wat minder tekortkomen dan in de kredietcrisis.

Veel kinderen leven in armoede

Opvallend is dat de armoede onder kinderen relatief groter is dan onder volwassenen. Zo leefde vorig jaar 7,2 procent van de kinderen in Nederland in armoede. De geldproblemen onder alle leeftijdsgroepen samen kwam toen uit op 5,7 procent. Dat relatief meer kinderen arm zijn, komt onder meer doordat een deel van de ouders tijdelijk stopt met werken of minder uren maakt na de geboorte van het kind.

Sinds 2013 is de armoede onder kinderen vrijwel elk jaar gedaald. In dat jaar leefden 350.000 kinderen in armoede, wat neerkomt op 10,2 procent van het totaal. Vorig jaar was dat afgenomen naar 7,2 procent. De verwachting is dat dit jaar de armoede flink stijgt tot 9,2 procent, oftewel 301.000 kinderen. Door de kabinetsplannen daalt het aandeel arme kinderen komend jaar waarschijnlijk naar 6,7 procent.

Vaak problemen bij mensen in de bijstand

Wie een uitkering heeft, loopt het grootste risico op armoede. Vooral als je in de bijstand zit, is het moeilijk om rond te komen. Van de 507.000 huishoudens die met armoede te maken hebben, moet meer dan de helft (268.000) rondkomen van een uitkering (exclusief AOW'ers). Onder werkenden blijft dat aantal 'beperkt' tot 168.000, met een relatief groot aandeel voor zzp'ers.

Huishoudens met een niet-westerse migratieachtergrond zijn oververtegenwoordigd in de armoedecijfers. Meer dan een op de vijf huishoudens uit deze groep heeft een laag inkomen. De grootste problemen zijn er bij mensen van Syrische afkomst, van wie 54 procent met armoede te maken heeft. Huishoudens met een Eritrese achtergrond hebben in 40 procent van de gevallen te weinig geld.

Ook huishoudens met een westerse migratieachtergrond hebben moeite met rondkomen. Daarbij vormen mensen van Bulgaarse komaf met bijna 20 procent een negatieve uitschieter.

Randstad, Zuid-Limburg en Groningen zijn probleemregio's

Het is niet verrassend dat vooral in de grote steden sprake van armoede is. Uitschieters zijn Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Groningen en Rotterdam. Daar moet meer dan 11 procent van de huishoudens het met een zeer dunne portemonnee doen. Het percentage is het hoogst in Rotterdam, waar ruim een op de acht huishoudens (12,8 procent) in armoede leeft. Nummers twee en drie zijn Groningen en Amsterdam.

Ook in andere delen van het land zijn er veel huishoudens die van weinig geld moeten rondkomen. Zo zijn er in Zuid-Limburg vier gemeenten waar meer dan 9 procent van de inwoners arm is. En ook in grote delen van de provincie Groningen en in Twente hebben veel mensen moeite om de eindjes aan elkaar te knopen.

Nederland doet het beter dan buurlanden

Hoewel de armoede in Nederland aanzienlijk is, doen we het in vergelijking met andere EU-landen niet zo slecht. In 22 van de 26 andere lidstaten is de armoede groter dan hier, blijkt uit cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat.

Daarbij bekijken de Europese rekenmeesters of mensen in staat zijn om bijvoorbeeld hun kleding te vervangen, hun huis te onderhouden of onverwachte uitgaven te doen. Een op de zes Nederlanders (16,6 procent) zou daar moeite mee hebben, denkt Eurostat. Dat zijn er minder dan in de meeste EU-landen, inclusief omliggende landen als Duitsland, Frankrijk en België.