Veel werknemers in ons land zien zes maanden onbetaald verlof voor een reis naar Australië, Azië of Zuid-Amerika wel zitten, maar in hoeverre is zo'n sabbatical mogelijk nu er bijna overal een tekort aan personeel is en de werkdruk toeneemt?

Het is mogelijk om enkele maanden onbetaald verlof aan te vragen, maar het is in deze tijd vooral de vraag of het ook daadwerkelijk kan.

Werknemers kunnen in Nederland gebruikmaken van een aantal verlofregelingen, maar alleen als ze aan de voorwaarden voldoen. Toch hebben werknemers niet het recht om een sabbatical te eisen van hun baas.

"In sommige cao's is het wel opgenomen. Dan gaat het om hogere functies waarin mensen bij wijze van spreken 24 uur per dag werkzaam zijn", legt Ruben Houweling, hoogleraar arbeidsrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, uit.

Werkgeversvereniging AWVN merkt niet dat het aantal aanvragen voor een sabbatical is toegenomen nu werknemers sterker in hun schoenen staan vanwege de krapte op de arbeidsmarkt. "Mensen moeten ook geld verdienen, en onbetaald verlof moet je je wel kunnen veroorloven", zegt een woordvoerder.

Bovendien is het niet vanzelfsprekend dat werknemers meteen verlof krijgen voor een sabbatical, zegt de AWVN. "Een werkgever hoeft niet automatisch akkoord te gaan. Er is al sprake van een hoge werkdruk, en die neemt alleen maar toe als iemand voor een lange periode op reis gaat. Een werkgever kan dat dus altijd weigeren, vanwege een zwaarwegend bedrijfsbelang."

'Vooral een kwestie van geven en nemen'

Hoogleraar Houweling meent dat het vooral een kwestie van geven en nemen is. "Een werknemer kan na twee jaar corona en een enorme hoge werkdruk zeggen dat hij op zijn tandvlees loopt: dan pak je of een tijdje rust, of je valt om. Maar anderzijds is het dan misschien wel tijd om naar de bedrijfsarts te gaan."

De AWVN merkt niet dat dit soort discussies tot meer arbeidsconflicten leiden. "Nee, incidenten komen nauwelijks voor aangezien het in overleg altijd wel goed komt. Werknemers en werkgevers hebben er geen baat bij."

Pas in het ergste geval kan het leiden tot een arbeidsconflict, zegt Houweling. "Maar dan moet je het als werknemer wel echt op scherp zetten. In het ergste geval kan dat leiden tot een gedwongen ontslag."