De maanden april tot juni worden gekenmerkt door een lange reeks feestdagen: Goede Vrijdag, Pasen, Koningsdag, Bevrijdingsdag, Hemelvaart en Pinksteren. Daarbovenop krijgen we elk jaar een aantal betaalde vrije dagen. Toch hebben we in Nederland minder vrije dagen dan in veel andere Europese landen. Hoe kan dat?

Nederland telt elf officiële nationale feestdagen: Nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, Eerste en Tweede Paasdag, Koningsdag, Bevrijdingsdag, Hemelvaart, Eerste en Tweede Pinksterdag en Eerste en Tweede Kerstdag.

Daarmee nestelt ons land zich in het midden, net onder buurland België. Daar wordt twaalf keer per jaar feestgevierd. In Duitsland zijn er negen landelijke feestdagen, maar in een aantal steden of regio's komen er enkele bij. Ook andere landen kennen regionale feestdagen. Finland telt de meeste feestdagen van Europa: vijftien.

Op een feestdag ben je in Nederland niet automatisch een dag vrij. Er bestaat namelijk geen wet waarin is vastgelegd dat werknemers vrij zijn op bepaalde feestdagen. Scholen en overheidsdiensten zijn vaak gesloten, maar bedrijven niet. Per sector wordt bepaald welke feestdagen als vrije dagen gelden.

Aantal feestdagen per land in West-Europa

  • Finland: 15
  • Griekenland: 14
  • Portugal: 13
  • Zweden: 13
  • Italië: 13
  • België: 12
  • Nederland: 11
  • Denemarken: 11
  • Frankrijk: 11
  • Luxemburg: 11
  • Ierland: 11
  • Spanje: 10
  • Duitsland: 9

Nederlanders hebben minste betaalde vrije dagen

Daarnaast hebben we een aantal betaalde vakantiedagen. Daarmee scoren we slechter dan veel andere West-Europa landen. Het aantal vrije uren is viermaal het aantal uren dat een Nederlander per week werkt. Dus wie 40 uur per week werkt, heeft recht op 160 vrije uren per jaar, wat neerkomt op vier weken.

Dat is hetzelfde aantal als in onze buurlanden en in bijvoorbeeld Spanje en Italië. Andere landen, waaronder Frankrijk, Luxemburg, Zweden en Denemarken, hebben meer vrij.

Wie de feestdagen en wettelijke vrije uren bij elkaar optelt, ziet dat Nederland in de onderste regionen vertoeft, met 31 vrije dagen. Alleen in Duitsland en Spanje is dat aantal kleiner, al kennen sommige regio's in die landen wel regionale feestdagen. In Frankrijk hebben werknemers 41 dagen vrij.

Een belangrijke nuance is dat het aantal wettelijk bepaalde vakantiedagen niet de enige maatstaf is. Vaak wordt in cao's over extra vakantiedagen onderhandeld of hebben werknemers de optie om dagen bij te kopen.

Aantal wettelijk bepaalde vakantiedagen per land in West-Europa

  • Frankrijk: 30
  • Griekenland: 26
  • Luxemburg: 26
  • Finland: 25
  • Zweden: 25
  • Denemarken: 25
  • Portugal: 22
  • België: 20
  • Duitsland: 20
  • Italië: 20
  • Ierland: 20
  • Nederland: 20
  • Spanje: 20

'Elk jaar weer discussie over Bevrijdingsdag'

Dat feestdagen niet per se vrije dagen zijn, leidt soms tot verhitte discussies. Volgens werkgeversvereniging AWVN laait elk jaar rond 5 mei de discussie over of Bevrijdingsdag een verplichte vrije dag zou moeten zijn weer op.

AWVN is daar geen voorstander van. "Er zijn al heel veel vrije dagen rond die periode. Als daar dan nog een extra dag bij komt, wordt het wel wat veel", zegt een woordvoerder.

Zit niet in de cultuur om veel feest te vieren

Sommige Europese feestdagen, zoals het einde van de Eerste Wereldoorlog (11 november), worden in Nederland niet gevierd omdat we er simpelweg niets mee te maken hadden. Nederland was neutraal tijdens deze oorlog.

Andere dagen, zoals de Dag van de Arbeid (1 mei), vieren we niet omdat die niet in de Nederlandse cultuur zitten. "We kennen hier geen traditie van staken. En de eis om op 1 mei vrij te zijn, ligt niet op de onderhandelingstafel", zegt een woordvoerder van vakbond FNV.

En vanwege de Reformatie vieren we minder kerkelijke feestdagen dan een aantal andere landen. Zo viert Nederland bijvoorbeeld geen Allerheiligen (1 november), maar België en Duitsland wel.