Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom stopt dinsdag met de levering van gas aan het Nederlandse bedrijf GasTerra. De gashandelaar, die in handen is van onder meer Shell, Esso Nederland en de Nederlandse Staat, weigert zijn rekeningen in roebels te voldoen. GasTerra voorziet geen problemen, omdat het al elders gas heeft ingekocht. Minister van Klimaat en Energie Rob Jetten zegt dat levering van gas aan Nederlandse huishoudens niet in gevaar is.

Rusland kondigde eind maart aan dat betalingen voor gas voortaan in roebels moeten worden voldaan. Dat deed het land als antwoord op de westerse sancties die werden ingesteld nadat Rusland eind februari buurland Oekraïne aanviel. Nederland is niet het eerste land dat geen gas meer geleverd krijgt. Eerder werden ook Polen, Bulgarije en Finland om dezelfde reden afgesloten.

GasTerra had een contract met Gazprom voor de levering van 2 miljard kubieke meter gas tot en met eind september. Daarna zou het contract aflopen. De gasprijs op de toonaangevende Amsterdamse beurs schoot na de bekendmaking van GasTerra omhoog, maar dat was van korte duur.

"Het is op voorhand niet te zeggen welke invloed het wegvallen van 2 miljard kubieke meter Russisch gas heeft op de vraag- en aanbodsituatie en of de Europese markt dit wegvallende aanbod met beperkte consequenties kan opvangen", schrijft GasTerra in een verklaring.

Zo komt Russisch gas naar Nederland
105
Zo komt Russisch gas naar Nederland

Levering van gas niet in gevaar

"De Nederlandse markt beslaat zo'n 35 tot 40 miljard kubieke meter gas per jaar", vertelt een woordvoerder aan NU.nl. Het aandeel Russisch gas dat nu dus niet wordt ingekocht beslaat daar zo'n 5 procent van. Over de prijs van het vervangende gas doet het bedrijf geen uitspraken. "Vooraf hebben we ingeschat dat dit zou kunnen gebeuren, dus daarom hebben we elders gas ingekocht."

De stap van Gazprom betekent niet dat er geen Russisch gas meer naar Nederland komt. Dat kan nog steeds via de Europese gasmarkt. Zo heeft bijvoorbeeld de Nederlandse energieleverancier Eneco nog steeds een contract met een dochter van Gazprom.

Naast huishoudens zullen ook bedrijven geen nadelen ondervinden door het besluit van Gazprom, laat minister Jetten maandag weten. Het kabinet blijft de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten houden. Ook heeft het begrip voor de beslissing van GasTerra om niet in te stemmen met de eenzijdig opgelegde eis van Gazprom om de gasrekening voortaan in roebels te willen ontvangen.

GasTerra beraadt zich op juridische stappen tegen Gazprom

Rusland eist van gasbedrijven dat ze een rekening in euro's en één in roebels openen bij Gazprombank. De Europese gasbedrijven kunnen dan in euro's blijven betalen, waarna de bank het geld omzet in roebels en Gazprom betaalt. GasTerra denkt dat daarmee mogelijk Europese sancties worden overtreden, maar vindt de betalingen ook te risicovol omdat het geld bij Gazprombank onder Russische controle staat.

GasTerra zegt er herhaaldelijk bij Gazprom op aangedrongen te hebben om zich aan de gemaakte afspraken te houden. De Nederlandse gashandelaar beraadt zich nu op juridische stappen tegen Gazprom. "Er is in feite sprake van contractbreuk. Dit heeft nogal wat consequenties", aldus de woordvoerder.

Wat gebeurt er als Nederland in een gascrisis komt?
108
Wat gebeurt er als Nederland in een gascrisis komt?

Verbetering: In een eerdere versie van dit verhaal werd gemeld dat Nederland geen gas meer krijgt van Gazprom. Dat is niet waar. GasTerra neemt geen gas meer af van Gazprom.