De lidstaten van de Europese Unie mogen nog tot 2024 een begrotingstekort van meer dan 3 procent hebben en een staatsschuld boven 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp), meldt de Europese Commissie maandag. In normale tijden zijn er strenge regels rond de overheidsfinanciën, maar door de coronacrisis werden die tijdelijk losgelaten.

Eerder had de Commissie aangekondigd dat de versoepeling waarschijnlijk zou vervallen in 2023, maar dan moest er aan een aantal factoren voldaan zijn. Zo moest de economie in de EU op hetzelfde niveau als voor de coronacrisis zitten. Dat is momenteel wel gemiddeld het geval, maar door de oorlog in Oekraïne zijn er veel onzekerheden, waardoor de maatregel nog een jaar langer wordt gehanteerd, aldus de Commissie.

De strenge regels werden in 2020 tijdelijk opgeschort, zodat landen alles uit de kast konden halen om bedrijven en inwoners in hun land te steunen tijdens de coronacrisis. Dat leidde tot hoge staatsschulden in zowat alle EU-landen. In Nederland bedroeg de schuld vorig jaar zo'n 52 procent van het bbp, net onder de grens. Het begrotingstekort zal dit jaar volgens berekeningen van het kabinet uitkomen op 3,4 procent.

Dat de regels nog een jaar langer versoepeld worden, betekent echter niet dat alle landen nu met geld mogen smijten. De Commissie waarschuwt Nederland opnieuw voor de hoge schulden van bedrijven en huishoudens. De huizenprijzen "lijken overgewaardeerd", klinkt het.

Hoge schulden door hypotheken en andere leningen maakt burgers kwetsbaar voor onverwachte schokken, stelt Brussel. Nederland heeft als enige EU-lidstaat nog geen coronaherstelplan ingediend en van twee landen (Polen en Hongarije) moeten de plannen nog worden goedgekeurd. Minister Sigrid Kaag (Financiën) zegt dat het herstelplan voor de zomer naar Brussel wordt gestuurd.