ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, keert 2,8 miljard euro uit aan zogeheten private-equityhuizen. Dat blijkt uit het jaarverslag van het fonds, waar één op de zes Nederlanders aan verbonden is. Bestuursvoorzitter Harmen van Wijnen spreekt in gesprek met NU.nl over een dilemma: door dit soort beleggingen zijn pensioenverhogingen dichterbij gekomen, maar de vergoedingen ervoor zijn hoog.

"Het is gruwelijk veel geld", zegt Van Wijnen, die sinds begin dit jaar de leiding heeft bij ABP. In het jaarverslag wordt het bedrag behalve fors ook "moeilijk uitlegbaar" genoemd en worden stappen aangekondigd om het tij te keren.

ABP steekt een deel van het geld dat het voor de 3,1 miljoen deelnemers beheert, in beleggingen in beursgenoteerde ondernemingen. "Niet elk bedrijf kan naar de beurs, zoals een start-up bijvoorbeeld. Terwijl daar wel hoge rendementen mee worden gehaald." Die investeringsstromen lopen via de private-equityhuizen, die daar rijkelijk voor beloond worden.

"Rond private equity hangt altijd een bepaalde geur", beaamt Van Wijnen. Tegenover de 2,8 miljard euro aan bonussen - ABP spreekt van prestatiebeloningen - staat 14 miljard euro aan rendement. "Dat komt neer op 4.500 euro extra per deelnemer." De kosten per deelnemer zijn zo'n 1.100 euro.

"Er zit ook een hoger risico aan dit soort beleggingen. Geld in een oude sok doen, heeft geen risico, maar levert ook niks op." Volgens Van Wijnen is een verhoging van de pensioenen eerder in zicht gekomen dankzij de beleggingen van de private-equityhuizen voor ABP. "Daar staan de hoge vergoedingen tegenover."

Extern onderzoek naar hoge kosten

Desondanks voelt ABP zich er ongemakkelijk bij. "Rijst dit soort vergoedingen niet de pan uit?", vraagt de bestuursvoorzitter retorisch. "We moeten dit kritisch tegen het licht houden en starten dan ook een onderzoek naar de kosten die we maken voor de hele portefeuille. Daarbij wordt door een externe partij gekeken of het anders kan en moet." Van Wijnen noemt ABP een sociaal maatschappelijke, financiële instelling.

"Sociaal omdat pensioen deel uitmaakt van de arbeidsvoorwaarden en maatschappelijk wil zeggen dat we niet ten koste van alles geld willen verdienen. Dat botst soms wel met het financiële."

Pensioenfondsen zijn steeds meer geld kwijt aan pensioenbeheer en bij ABP loopt dat nog sneller op dan bij soortgenoten. ABP moet geld verdienen voor de deelnemers. "Maar niet tegen elke prijs", besluit Van Wijnen.