De krapte op de arbeidsmarkt zal nog jaren aanhouden doordat werkgevers te hoge eisen stellen als ze personeel nodig hebben. Vooral het gebrek aan bepaalde vaardigheden en een te hoge leeftijd zorgen ervoor dat beschikbare mensen langs de kant blijven staan, zeggen arbeidsmarktdeskundigen tegen NU.nl.

"Werkgevers stellen veel te hoge eisen. Iemand van 46 die solliciteert, is te oud, minder productief of heeft mogelijke fysieke en mentale problemen. Veel bedrijven schreeuwen om personeel, maar de krapte heeft er niet voor gezorgd dat deze vooroordelen zijn verdwenen", zegt Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit van Tilburg.

Daar sluit Rob Witjes, arbeidsmarktdeskundige bij het UWV, zich deels bij aan. Hij merkt dat werkgevers hoge eisen stellen, maar ook bereid zijn bepaalde voorwaarden te laten vallen als de pijn te groot wordt. "Daar zien we een beweging. Ook bij het aannemen van ouderen is dat het geval, maar dat betekent nog niet dat de vlag uit kan. Deze groep heeft het erg moeilijk op de arbeidsmarkt."

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat er in januari 354.000 werklozen waren. Daarvan zijn er 105.000 uit de leeftijdscategorie boven de 45 jaar. Het onbenut arbeidspotentieel, dat bestaat uit deeltijdwerkers, langdurig werklozen en mensen die zich überhaupt niet meer op de arbeidsmarkt begeven, komt uit op ongeveer 1,2 miljoen.

Ondertussen zijn er veel sectoren, waaronder de ICT, techniek, transport, detailhandel, horeca, zorg en bouw, die kampen met een fors personeelstekort. In totaal stonden er eind december 387.000 vacatures open, aldus het CBS.

'Werkgevers zijn veel te kieskeurig'

Volgens Wilthagen hebben werkgevers vaak geen idee welke vaardigheden mensen hebben die al langer langs de kant staan. "Daar is geen systeem voor, we weten te weinig van deze groep. Werkgevers zijn bovendien veel te kieskeurig, ze blijven maar zoeken naar de perfecte kandidaat. Maar ze kunnen ook gewoon accepteren dat sommige mensen nog enkele weken moeten bijleren. Dat kan in een werk-leertraject."

Algemeen directeur Jos Verhoeven van maatschappelijk ontwikkelaar Start Foundation benadrukt dat er geen sprake is van een keerpunt dat ouderen sneller aan een baan komen. "Het pakket aan vooroordelen blijft. Werkgevers vinden het risico nog steeds te groot, vooral vanwege de doorbetaling bij ziekte. De wetgeving hierover moet daarom worden aangepast."

Coronacrisis heeft veel problemen verbloemd

Werkgeversvereniging AWVN zegt dat bedrijven op een andere manier naar bepaalde vraagstukken moeten kijken. "Dat is in het gezamenlijk belang. Kijk goed welke vaardigheden werknemers nog meer hebben. Maar het is ook aan medewerkers om na te denken hoe zij straks in aanmerking kunnen komen voor een baan in een veranderende arbeidsmarkt", zegt een woordvoerder.

Hoogleraar Wilthagen meent dat de coronacrisis veel problemen heeft verbloemd. "De krapte was er de afgelopen twee jaar ook en dat blijft zo, aangezien ons land verder vergrijst. Daar komt bij dat we met 4,5 miljoen parttimers nog altijd Europees kampioen deeltijdwerken zijn. We moeten er zo snel mogelijk voor zorgen dat deze mensen meer uren gaan werken."

De AWVN is daar ook groot voorstander van. "Zorg als werkgever voor een goede regeling rond de kinderopvang en pas de roosters dusdanig aan dat het aantrekkelijker voor deeltijders wordt om meer uren te maken."