De inflatie loopt op tot historisch hoge niveaus. Dat cijfer wordt bepaald aan de hand van hoe de prijzen zich ontwikkelen van alle dingen waar we geld aan uitgeven. De energierekening is daar een onderdeel van. Maar als energie duurder wordt, sijpelt dat overal in door. En dat heeft dan ook nog eens een zelfversterkend effect.

"Je kunt energie op zich uit het mandje halen op basis waarvan het inflatiecijfer wordt bepaald. Maar een hogere energieprijs raakt steeds meer andere producten en diensten in dat mandje en dus ook de inflatie", legt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uit.

"Je ziet het eerst in de benzineprijzen, dan aan de energierekening en dan volgen levensmiddelen en zelfs de huren." De huren worden mede bepaald aan de hand van de inflatie en dus ook de hogere energieprijzen. "Het is een steentje die in een vijver wordt gegooid en er komt steeds weer een kringetje bij."

Dat de energieprijzen steeds verder oplopen, merken consumenten zowel direct als indirect, brengt hoofdeconoom Marieke Blom van het Economisch Bureau van ING in. "Heel veel consumenten en bedrijven ondervinden elke dag dat de energieprijzen oplopen. Van alle energie wordt 30 procent direct door consumenten gebruikt en 70 procent door bedrijven", weet ze.

Duurdere energie wordt uiteindelijk toch doorberekend

In welke mate de consument 'last' heeft van de hogere energierekening van bedrijven, hangt in hoge mate samen met hoe belangrijk energie is voor het product of dienst dat het bedrijf levert.

"Zo gebruikt de kapper energie voor het verwarmen van de zaak, voor de verlichting en de föhns, maar dat zijn niet de grootste kosten voor een kapper. In de glastuinbouw voor bloemen, groente en fruit legt gas wel een groot beslag op de kosten", licht Blom toe.

Wij als consumenten voelen het vooral en direct in de portemonnee als de eigen energierekening hoger wordt. "Dat gebeurt niet altijd direct, bijvoorbeeld als je het tarief voor langere tijd hebt vastgezet, maar uiteindelijk wel."

Ook Van Mulligen van het CBS wijst erop dat duurdere energie lang niet altijd direct wordt doorberekend. "Bij benzineprijzen wel, de oliemaatschappijen zit vooraan in de keten. Als de prijzen langere tijd oplopen, dan wordt het doorberekend en dat is wat nu gebeurt."

Daardoor lopen nu ook de voedingsprijzen op. "In de dienstensector valt het nog mee, omdat de loonkosten daar een groter deel van de totale kosten zijn."

Als consument kun je aan de knop van je radiator draaien

Als consument kun je weinig doen aan de hoge energieprijzen die steeds vaker worden doorberekend. De oorzaak daarvan zit grotendeels in de toenemende spanningen tussen Rusland en Oekraïne.

"Als consument kun je niet aan de gaskraan draaien, of een deel van je uitgaven, maar wel aan die van je eigen radiator", zegt Blom van ING. Niemand ontkomt helemaal aan de gestegen energieprijzen. "Maar door allerlei energiebesparende maatregelen kun je de kosten wel drukken."