Meer aanbod betekent vaak lagere prijzen. Dat zien we de laatste tijd onder meer aan de Europese gasprijs, die reageert op het gegeven dat er meer schepen met vloeibaar gemaakt aardgas onze kant op komen. Is dit vloeibare gas, ook wel lng genoemd, daarmee dé manier om de hoge gasprijs naar beneden te krijgen?

De prijs van een megawattuur gas op de Nederlandse termijnmarkt, die leidinggevend is voor de Europese gasprijzen, zakte woensdagochtend met zo'n 7 procent. Een megawattuur gas kostte daarmee 99 euro.

De gasprijzen daalden voor de zesde dag op rij, al liggen ze wel nog steeds een stuk hoger dan begin dit jaar. Eerder deze maand stegen de Europese gasprijzen nog naar recordniveaus. De prijs piekte op bijna 188 euro.

'Snel scheepsladingen kopen doet financieel erg veel pijn'

Dat de gasprijs daalt door die extra lng is mooi meegenomen. Maar juist voor de ladingen die nu per schip onze kant op komen, moet flink worden betaald. Dergelijke ladingen worden via de zogeheten spotmarkt gekocht, de markt waar goederen direct van eigenaar wisselen.

De spotmarkt kan voordelig zijn als producenten van overschotten af moeten. Volgens energieanalist Jilles van de Beukel, verbonden aan The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS), heeft Europa daar de afgelopen tien jaar veel profijt van gehad. Maar in tijden van krapte betaal je de hoofdprijs.

"Dat doet ons financieel heel erg veel pijn. In een winter zijn we als Europa het behaalde voordeel van de spotmarkt van de afgelopen jaren kwijtgeraakt", zegt Van de Beukel.

Ladingen naar de hoogste bieder

Lng ontstaat door aardgas te laten afkoelen tot 162 graden onder nul. Zo wordt het gas vloeibaar en daarmee gemakkelijker en in grotere hoeveelheden te vervoeren. Daardoor kan het per lng-tanker vanuit bijvoorbeeld Qatar, Australië en de Verenigde Staten, de drie grootste producenten ter wereld, geëxporteerd worden naar waar ook ter wereld. Dit betekent ook dat er geen kostbare pijpleidingen aangelegd hoeven te worden.

Een groot deel van het lng wordt op basis van langetermijncontracten gekocht. Met name Aziatische landen doen dat, Europa minder. Ons continent is de afgelopen jaren meer op de spotmarkt actief geweest.

De Europese gasprijs is inmiddels zo aantrekkelijk dat spelers bereid zijn om de schepen met lng-leveringen bedoeld voor landen met langetermijncontracten om te laten keren. Dat was onder meer deze week het geval: schepen die op weg waren naar Azië maakten rechtsomkeer. "Bedrijven betalen in deze markt simpelweg de boete en sturen de tankers in de richting van de hoogste bieder", aldus Van de Beukel.

Lng is onderdeel van de oplossing, geen wondermiddel

De gasmarkt is volgens de analist zodanig in beweging dat de prijzen voor levering in de winter van 2022/2023 ook al flink gestegen zijn. "De markt houdt er blijkbaar rekening mee dat de Europese gasprijs nog zeker anderhalf jaar aan de hoge kant zal blijven."

De Europese gasmarkt drijft op drie pijlers: import per pijpleiding uit landen als Rusland, aanvoer van lng en een deel eigen productie. Het aandeel van lng in de totale vraag schommelt volgens Van de Beukel rond de 20 procent. Het vloeibaar gemaakte aardgas is wat hem betreft dan ook slechts een deel van een oplossing om de gasprijs te drukken, in plaats van het ultieme middel.

"De beschikbaarheid ervan geeft vertrouwen; als de Europese gasprijs oploopt komt hier lng naartoe. Maar het is zoals gezegd erg duur."

Dit weten we over de Russische gaspijplijn Nord Stream 2
177
Dit weten we over de Russische gaspijplijn Nord Stream 2

Gaspijplijn Nord Stream 2 operationeel

Volgens de Russische president Vladimir Poetin is er een andere manier om de hoge gasprijzen te drukken, zei hij woensdag: het in gebruik nemen van de Nord Stream 2-pijplijn, die tussen Rusland en Duitsland ligt. Deze is woensdag operationeel geworden, aldus Poetin.

Desondanks zal er voorlopig geen gas van Rusland naar West-Europa stromen via deze pijplijn. De benodigde vergunningen zijn nog niet binnen en dat kan nog maanden duren.

De Europese Unie wil dat het aardgas en het beheer van de pijplijn niet in handen van hetzelfde bedrijf zijn. In het geval van de Russische pijplijn is dat wel zo. Gazprom is zowel eigenaar van het gas als beheerder van de pijplijn. Daarnaast is de pijplijn omstreden omdat er vrees bestaat dat Rusland hem gebruikt om politieke druk uit te oefenen op West-Europa.