De Europese gas- en stroomprijzen zijn dinsdag tot nieuwe recordniveaus gestegen. Dat niet eerder zo veel geld moest worden betaald voor energie, heeft onder meer te maken met de gestopte leveringen via de Yamal-pijpleiding, die doorgaans gas vanuit Rusland naar Duitsland vervoert.

De prijs van een megawattuur gas op de Nederlandse termijnmarkt, die leidinggevend is voor de Europese prijzen, steeg dinsdag met dik 10 procent tot ruim 162 euro. Dat is de hoogste prijs ooit. De Europese gasprijzen zijn dit jaar al met zo'n 600 procent gestegen.

Verder piekte de stroomprijs na de beslissing van Frankrijk om vier kernreactoren uit te zetten voor extra onderhoud. Het land is daardoor afhankelijk van de invoer van elektriciteit, waar het normaal gesproken een exporteur van energie is.

De vier Franse kernreactoren zijn doorgaans goed voor 10 procent van de nucleaire capaciteit. Uitbater EDF ontdekte vorige week een paar problemen bij de tienjaarlijkse inspectie van kerncentrales en zal daarom extra controles uitvoeren. De Fransen moeten hierdoor stookolie gebruiken voor de opwekking van energie, zeker nu het koude weer tot een grotere vraag leidt.

Het onverwachte onderhoud leidt ook tot extreem hoge leveringskosten, wat weer doorwerkt in de marktprijzen. Naar verwachting zal begin januari circa 30 procent van de nucleaire capaciteit van Frankrijk buiten bedrijf zijn. Daarmee is de energiemarkt meer en meer overgeleverd aan de grillen van het weer, aldus kenners.

Vanwege de energiecrisis heeft Frankrijk EDF gevraagd om enkele kernreactoren eerder dan gepland weer op te starten. Ook zijn Franse grootverbruikers gevraagd om minder energie te verbruiken op piekmomenten. Hernieuwbare bronnen zoals windmolens kunnen de grotere vraag niet bijbenen.

Ook in Duitsland sluiten kerncentrales

Om het nog erger te maken, sluit Duitsland bijna 50 procent van zijn kerncentrales voor het einde van het jaar. De Duitse stroomprijzen voor levering volgend jaar stegen met bijna 7 procent, tot 270 euro per megawattuur. De energieprijzen liepen ook op door de stijgende gasprijzen.

Uit data van de Duitse netwerkbeheerder Gascade bleek dat leveringen van gas via de Yamal-Europe-pijpleiding zijn gestopt. Via de pijplijn, een belangrijke route voor Russisch gas naar Europa, kwam sinds zaterdag al steeds minder gas naar Europa. Het Russische Gazprom, dat het monopolie op de Russische gasexport heeft, heeft voor dinsdag geen capaciteit gereserveerd.

Sommige westerse politici en industriedeskundigen beschuldigen Rusland ervan gasleveringen aan Europa achter te houden vanwege de politieke spanningen rond Oekraïne en de vertragingen bij de certificering van een andere pijpleiding: Nord Stream 2. Gazprom en de Russische regering hebben dit herhaaldelijk ontkend.

Kabinet wil kerncentrales bouwen: hoe gevaarlijk is het?
160
Kabinet wil kerncentrales bouwen: hoe gevaarlijk is het?