De meeste zogenoemde 'finfluencers', mensen die via sociale media beleggingstips geven, hebben op een of andere manier een belang bij hun raadgevingen. Niet iedereen die financieel advies geeft heeft daar bovendien de juiste vergunningen voor, zo blijkt dinsdag uit een onderzoek onder 150 finfluencers door financiële waakhond AFM.

Het aantal finfluencers in Nederland neemt sinds kort razendsnel toe. De AFM deed onderzoek naar 150 finfluencers, die samen meer dan één miljoen volgers hebben. Elke finfluencer heeft gemiddeld elfduizend volgers.

De toezichthouder vindt het positief dat die finfluencers een grote groep beleggers van informatie voorzien, maar merkt dat niet iedereen altijd even eerlijk is. "Als het te mooi is om waar te zijn, is het dat vaak ook", waarschuwt Teun van der Velden van de AFM tegen NU.nl. "En het is niet omdat iemand al jaren belegt dat diegene er ook veel van weet of oog heeft voor de risico's die ermee gepaard gaan."

Beleggingsadvies gebeurt vaak in besloten groepen

Daarom moet iemand die persoonlijk beleggingsadvies wil geven een relevante opleiding of werkervaring achter de rug hebben en een vergunning hebben. Een finfluencer mag zonder vergunning wel een grote groep mensen aanbevelen om een bepaald aandeel te kopen, zolang diegene ook transparant is over zijn of haar relatie met dat aandeel. Maar er mag niet op iemands persoonlijke situatie ingespeeld worden.

Uit het onderzoek blijkt dat dit toch gebeurt in vraag-en-antwoordsessies op sociale media. De AFM vermoedt dat dit ook in besloten groepen op bijvoorbeeld Telegram of Discord gebeurt, maar heeft daar nog geen onderzoek naar gedaan.

"Maar wees je er sowieso van bewust dat ook de mensen die aanbevelingen in zo'n groep doen, meestal geen financiële opleiding hebben gevolgd. Vaar dus niet blind op hun kennis", zegt Van der Velden.

Sommige finfluencers krijgen geld om risicovolle producten aan te prijzen

Een andere conclusie uit het onderzoek is dat veel finfluencers geld krijgen van beleggingsbedrijven om bepaalde, soms gevaarlijke, beleggingsproducten aan te prijzen of dat ze er op een andere manier van profiteren als mensen bepaalde aandelen kopen.

Dat finfluencers geld ontvangen van bedrijven om klanten aan te brengen is wettelijk verboden in Nederland. "We hebben die bedrijven dan ook aangeschreven en blijven ze volgen", zegt Van der Velden. "Als ze er dan nog niet mee ophouden treden we harder op."

Dat is niet altijd even makkelijk omdat niet alle bedrijven in Nederland gevestigd zijn. Toch probeert de AFM door middel van waarschuwingen mensen bekend te maken met deze malafide aanbieders. De toezichthouder waarschuwde vorige maand nog voor de illegale aanbieder Grinta Invest. Finfluencers die ermee samenwerken kunnen de AFM op hun dak krijgen en kunnen juridisch aansprakelijk gesteld worden door beleggers.

Finfluencers die nu al over de schreef gaan worden op de regels gewezen, waarna er harder wordt opgetreden als die persoon doorgaat met de activiteiten. In een aantal gevallen loopt het nu echter al zo fors mis dat er meteen actie volgt. Uiteindelijk kan dat leiden tot een boete.