Het leven in Nederland is in november 5,2 procent duurder geworden dan in dezelfde maand vorig jaar, blijkt uit de inflatiecijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag heeft gepubliceerd. Dat is de sterkste stijging van de prijzen sinds 1982. Volgens economen zal de inflatie nog een aantal maanden op dat niveau blijven.

De belangrijkste oorzaak van die hoge inflatie zijn de energieprijzen, die sinds enkele maanden aan een flinke opmars bezig zijn.

Elektriciteit was een kwart duurder dan vorig jaar, de gasprijs steeg met 50 procent en benzine was in november 31 procent duurder dan een jaar geleden. Maar ook bijvoorbeeld kleding werd 5 procent duurder.

Onder meer overheden, de Europese Centrale Bank (ECB) en andere instellingen zeggen wel vaker dat die hoge inflatie tijdelijk is, omdat die energieprijzen op een dag weer omlaaggaan. Economen zijn er echter niet zeker van dat de inflatie die energieprijzen meteen zal volgen.

Bedrijven zullen extra kosten komende maanden doorrekenen in producten

Zowel Hugo Erken van Rabobank als CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen denkt dat bedrijven die energieprijzen en een aantal logistieke problemen als gevolg van de coronacrisis later zullen doorrekenen aan hun klanten. Daardoor zullen de prijzen in de supermarkt geleidelijk omhooggaan en dat zal de inflatie ook de komende maanden aanwakkeren.

Eerder lieten grote leveranciers als Unilever en Nestlé al weten dat ze volgend jaar inderdaad als gevolg van die factoren hun prijzen zullen moeten verhogen.

Erken verwacht nog zeker tot maart een inflatie van rond de 5 procent. "Daarna wordt het minder, maar hij zal niet meteen terugzakken naar normale niveaus", zegt hij. Voor heel volgend jaar voorspelt Rabobank een gemiddelde inflatie van 3,8 procent. Dat zou de grootste inflatie sinds 2001 zijn. ING houdt het iets bescheidener op 3,6 procent.

In 2023 komt de inflatie volgens Rabobank weer op een normaler niveau van 2,1 procent. ING gaat uit van 2,4 procent.

Lonen zullen waarschijnlijk niet meestijgen met inflatie

Van Mulligen waarschuwt voor het ontstaan van een zogenoemde loon-prijsspiraal. Dit betekent dat de lonen stijgen vanwege de hoge inflatie, waarna bedrijven die hogere lonen doorrekenen in hun prijzen, wat de inflatie opnieuw doet stijgen.

Erken ziet dat echter niet meteen gebeuren. Volgens hem zullen de lonen wel iets stijgen, maar wordt de inflatie nooit volledig gecompenseerd. "Vakbonden zullen dat vast proberen, maar die hebben steeds minder macht aan de onderhandelingstafel. De kans is dus groot dat werkgevers daar niet volledig in zullen meegaan. De lonen stijgen waarschijnlijk dus niet in die mate dat ze doorgerekend moeten worden. Dat leidt er anderzijds wel toe dat heel wat mensen dan minder kunnen kopen met hun salaris."

Vakbond FNV greep dinsdag de inflatiecijfers aan om opnieuw te pleiten voor een hoger minimumloon. De vakbond wil al langer dat iedere Nederlander minstens 14 euro per uur verdient in plaats van de huidige 10,34 euro. Naar alle waarschijnlijkheid zal het volgende kabinet het minimumloon ook verhogen. Hoe hoog het loon dan wordt, is nog onduidelijk.