Naast grote steden hebben ook tientallen andere gemeenten een zelfbewoningsplicht, om zo het opkopen van woningen door beleggers te voorkomen. Uit een enquête van de Volkskrant komt naar voren dat van de 222 (van de 352) gemeenten die hebben meegedaan, zo'n 130 gemeenten (60 procent) al gebruikmaken van een zelfbewoningsplicht van nieuwbouwhuizen.

Van de gemeenten die nog niet zo'n maatregel hebben, heeft bijna een derde concrete plannen om die alsnog in te voeren, schrijft de krant vrijdag.

In gemeenten met een zelfbewoningsplicht worden kopers van een huis verplicht om er zelf in te gaan wonen. Zo willen de gemeenten voorkomen dat investeerders huizen opkopen om ze vervolgens te verhuren, wat de woningprijzen opdrijft.

Het merendeel van de gemeenten die een zelfbewoningsplicht hanteren, houdt die maatregel aan voor nieuwbouwhuizen tot een bepaalde koopsom, bijvoorbeeld voor sociale koop (tot 200.000 euro) of de maximale Nationale Hypotheek Garantie van 325.000 euro. Maar bijvoorbeeld in Vught geldt de zelfwoonplicht voor woningen tot 6 ton.

Volgens de Volkskrant combineren veel gemeenten de zelfbewoningsplicht met een antispeculatiebeding. Dan mag een huis gedurende een bepaalde periode niet worden doorverkocht.

Eerder raakte al bekend dat alle grote gemeenten plannen hebben om vanaf volgend jaar beleggers uit hun woningmarkt te weren. In Utrecht geldt de maatregel voor alle nieuwbouwhuizen.