Shell verhuist zijn hoofdkantoor van Den Haag naar Londen en vertrekt op papier uit Nederland. Het bedrijf is de tweede multinational die ons land in korte tijd verlaat. Waarom vertrekt Shell? Welke rol speelt de dividendbelasting hierin? En gaan er nog meer bedrijven weg? NU.nl geeft antwoord op deze en andere vragen.

Waarom doet Shell dit?

Shell zit nu nog fiscaal in zowel Nederland als het Verenigd Koninkrijk. Aangezien de landen verschillende belastingregels hebben, heeft het bedrijf nu nog twee verschillende aandelen. Dit maakt het lastig om snel aandelen uit te geven en op te kopen of dividend uit te keren. Dit is vervelend als Shell bijvoorbeeld een bedrijf wil overnemen en dat wil financieren met de uitgifte van nieuwe aandelen. Door met één type aandelen te werken, moet het concern zo'n transactie sneller kunnen afhandelen en wordt het makkelijker om een overname te doen.

Volgens Shell-topman Ben van Beurden was het sowieso nooit de bedoeling om administratief in beide landen aanwezig te blijven. Het bedrijf koos in 2005 voor die tijdelijke constructie en ging ervan uit dat de belastingregels in Nederland zouden worden aangepast - waarover later meer.

Shell had ook volledig Nederlands kunnen worden, waarom wordt het volledig Brits?

Shell kiest bewust voor het VK. Daarin speelt de dividendbelasting een belangrijke rol. In Nederland moeten bedrijven die dividend uitkeren daarover belasting inhouden. In het VK niet. De aandeelhouder krijgt dan dus minder. Aandeelhouders zouden een besluit om volledig Nederlands te worden dan ook niet goedkeuren.

Shell had graag gezien dat Nederland zijn belastingregels zou aanpassen, zodat het niet meer met verschillende aandelen hoefde te werken. Daar leek het enkele jaren geleden ook op, toen het kabinet met plannen kwam om de dividendbelasting af te schaffen. Maar na veel protest van zowel de Tweede Kamer als de samenleving besloot premier Mark Rutte de plannen van tafel te vegen.

Dat was voor Van Beurden een belangrijke reden om opnieuw te kijken naar de dubbele nationaliteit van Shell, zei hij vorig jaar in een interview met het FD. Uiteindelijk besliste hij dus om Shell fiscaal volledig naar Londen te verhuizen. Hij legt het plan op 10 december officieel voor aan de aandeelhouders.

Wat zijn de gevolgen voor het personeel?

Voor de werkgelegenheid heeft de stap op dit moment weinig gevolgen. Slechts een handvol topmanagers, inclusief Van Beurden zelf, gaat voortaan in Londen werken.

Voor het overige Nederlandse personeel verandert er niets of nauwelijks wat. Zo blijft het kantoor in Den Haag bestaan, al is het straks geen hoofdkantoor meer. Ook andere activiteiten blijven in Nederland.

Wat gaat de Nederlandse schatkist hiervan merken?

Volgens Shell heeft de stap geen gevolgen voor de hoeveelheid belasting die het in Nederland betaalt. Toch gaat het Rijk er wat van merken, omdat het straks minder dividendbelasting ontvangt.

Hoeveel de schatkist per jaar misloopt, is niet duidelijk. Het kabinet wil niet ingaan op afzonderlijke gevallen, maar zegt wel dat een vertrek van een multinational die honderden miljoenen euro's dividend per jaar uitkeert gevolgen heeft voor de opbrengst van de dividendbelasting.

Weliswaar kwam GroenLinks vorig jaar met plannen voor een boete voor bedrijven die vanuit Nederland vertrekken naar een land zonder dividendbelasting, maar dat voorstel heeft het vooralsnog niet gehaald.

Zullen binnenkort ook veel andere bedrijven vertrekken?

Shell is niet het eerste bedrijf dat deze stap zet. Levensmiddelenfabrikant Unilever besloot vorig jaar al administratief uit Nederland te vertrekken. Eerder al verliet uitgever RELX ons land.

Het lijkt erg voorbarig om op basis hiervan te stellen dat er een leegloop dreigt. Shell, Unilever en RELX waren voor hun vertrek zowel Brits als Nederlands. Veel andere bedrijven zijn volledig Nederlands, waardoor een eventueel vertrek een stuk lastiger is.