Shell zei donderdag dat het de eigen CO2-uitstoot in 2030 wil hebben gehalveerd. Daarmee wil het bedrijf voldoen aan verplichtingen die het eerder dit jaar kreeg opgelegd van de rechter. Maar er zijn twijfels over de nieuwe plannen. "Dit is lang niet genoeg om de rechter tevreden te stellen", zegt hoogleraar Energie-economie Machiel Mulder van de Universiteit Groningen.

Shell is een van de grootste uitstoters van CO2 in Nederland. Milieudefensie stapte daarom naar de rechtbank in Den Haag om het bedrijf te dwingen snel te verduurzamen. De belangenorganisatie kreeg gelijk van de rechter, die besloot dat het energieconcern de uitstoot in 2030 moet hebben teruggebracht met 45 procent ten opzichte van 2019. Het betreft zowel de eigen uitstoot als die van klanten en leveranciers.

Mede daarom heeft Shell zijn groene doelen aangepast: de uitstoot die vrijkomt bij de eigen processen, bijvoorbeeld het raffineren van olie, moet over negen jaar zijn gehalveerd in vergelijking met 2016. Ten opzichte van 2019 zouden de plannen zorgen voor een reductie van 48 procent, stelt het bedrijf. Dat zou dus genoeg zijn om te voldoen aan de eisen van de rechter als het gaat om de eigen uitstoot.

Meeste uitstoot komt van gebruikers

Veruit de meeste uitstoot (meer dan 90 procent) komt echter niet van Shell zelf, maar van de gebruikers van de brandstoffen. Dan gaat het onder meer om rederijen, transportbedrijven en automobilisten. Ook van deze gebruikers moet de uitstoot omlaag en dat is mede de verantwoordelijkheid van Shell, vindt de rechter

Over hoe het bedrijf met die verplichting omgaat, is nog weinig naar buiten gebracht. "Maar het stimuleren van klanten en leveranciers is juist de grootste uitdaging", denkt Mulder. "Shell heeft een inspanningsverplichting op dit gebied. Het roept leveranciers en klanten wel op om te verduurzamen, maar wat het verder precies gaat doen, is niet duidelijk. Daarom zijn de nieuwe plannen lang niet genoeg om de rechter tevreden te stellen."

Mulder wijst erop dat Shell meer groen gas of elektriciteit zou kunnen aanbieden in plaats van fossiele brandstoffen, om zo de klanten te helpen te verduurzamen. Dat doet het bedrijf al, maar het zou die activiteiten verder kunnen opvoeren.

Olifant in de kamer

Follow This, dat als aandeelhouder van Shell actievoert voor een sterk dalende uitstoot, vindt ook dat de uitstoot van gebruikers amper wordt aangepakt.

"De olifant in de kamer is de emissie die vrijkomt wanneer de fossiele brandstoffen worden verbrand", aldus Mark van Baal van Follow This. "Het zetten van doelen op de operationele emissies is zoals een tabaksfabrikant die belooft zelf minder te gaan roken, maar sigaretten blijft verkopen." Eerder op de dag was Milieudefensie ook al kritisch.

Shell is het overigens niet eens met het besluit van de rechtbank en heeft eerder al aangegeven in beroep te gaan. Vooral de verplichting om het gebruik van anderen terug te dringen, is het bedrijf een doorn in het oog. Shell vindt dat het daarvoor niet verantwoordelijk kan worden gehouden en hoopt dat de rechter het daar straks mee eens is. Het kan nog enkele jaren duren voordat de zaak dient.

Zeespiegel dreigt sneller te stijgen: 'We gaan naar kritieke grens'
129
Zeespiegel dreigt sneller te stijgen: 'We gaan naar kritieke grens'