De gasvoorraden in Nederland zijn erg klein. Waar normaal 80 tot 90 procent van de buffers gevuld zijn, is dat op dit moment minder dan 60 procent.

Paniek is nu niet nodig, want we hebben nog meer dan voldoende Gronings gas op voorraad om de winter warmpjes door te komen. Daar zijn afspraken over gemaakt, maar dat is niet het geval voor wanneer we afhankelijk zijn van buitenlands gas. En dat is al binnen een paar jaar het geval.

"We moeten echt gaan nadenken over hoe het verder moet als het Groningse gas op is", zegt een woordvoerder van GasTerra, dat in Nederland uitvoerder is voor de gashandel. Essentieel hierbij is dat het Groningse gas laagcalorisch is. Dat is het soort gas waar alle aansluitingen voor onze huizen op zijn gemaakt, waar de kachel op brandt en de kookplaat mee werkt.

Buitenlands gas, en het kleine beetje Noordzeegas, is hoogcalorisch. Dat kan wel geschikt gemaakt worden voor het Nederlandse gasnet, maar dat wordt dus overwegend van elders gehaald. De afspraken over leveringszekerheid - dat consumenten niet zonder gas komen te zitten - hebben uitsluitend betrekking op het laagcalorische, of Nederlandse gas. En dat is het riskante ervan.

In Frankrijk en Italië is er wetgeving voor gasopslag

"Het laagcalorische gas dat in de opslag zit, is ook al redelijk duur ingekocht", zegt GasTerra. De prijzen op de gasmarkt worden namelijk Europees bepaald. Daar is ondanks de hoge prijs genoeg van ingekocht, omdat dit moet. Vanwege diezelfde hoge marktprijzen zit er heel weinig buitenlands gas in onze opslag. "Je ziet dat handelaren dan kiezen voor plekken waar nog meer betaald wordt voor het gas."

Landen als Italië en Frankrijk hebben juist heel grote gasvoorraden. "Dat is vastgelegd in wet- en regelgeving", weet Martien Visser, lector energietransitie aan de Hanzehogeschool Groningen. "We zijn overigens niet het enige land in Europa met lage gasvoorraden. Juist omdat de prijzen in de zomer al hoog waren en veel partijen dachten: we wachten wel tot de prijs daalt."

Maar door de wereldwijde grote vraag gingen de prijzen juist door het dak. "Als er nu een koude winter komt, gaan de prijzen nog verder omhoog en als je dan moet bijkopen, heb je een probleem."

Het is gebruikelijk dat in de zomer gas wordt gekocht om de voorraden aan te vullen. In de winter wordt het gas gebruikt om direct te stoken. De gasproductie is een proces dat het hele jaar doorgaat.

Nu al worden onze prijzen bepaald door buitenlands gas

Dat voor ons een hoge rekening dreigt in de nabije toekomst, of nu al voor mensen met een variabel contract, komt doordat de energiebedrijven hun prijzen ook bepalen aan de hand van de marktprijzen.

Dat is voor ons nu eigenlijk nog niet relevant, maar laat wel duidelijk zien hoe afhankelijk we nu al zijn van het buitenlandse gas. "In die zin zegt dat onze overallvoorraden nu zo laag zijn nu al wel iets", aldus de GasTerra-zegsman. "Wanneer partijen de keuze hebben gas op te slaan of te verkopen, wordt nu gekozen voor verkopen."