Op dinsdag staakt het personeel van de zeven universitair medische centra (UMC's) in het land. Dat betekent in de praktijk dat er zondagsdiensten worden gedraaid en de planbare zorg komt te vervallen. Hierdoor vervallen minimaal ruim honderd operaties, blijkt uit een rondgang van NU.nl.

Spoedeisende hulp blijft wel beschikbaar. De vakbonden spreken van de omvangrijkste acties van UMC-personeel ooit. De werknemers staken omdat ze niet tevreden zijn met de lonen die de ziekenhuizen willen afspreken in de nieuwe cao.

Welke afdelingen deze zondagsdiensten draaien, verschilt per ziekenhuis. Hoeveel medewerkers er aan de acties deelnemen, is volgens vakbond FNV Zorg & Welzijn lastig te zeggen.

In de zorgsector is een zondagsdienst het ultieme stakingsmiddel, waardoor het personeel - ook tijdens acties - 'gewoon' stand-by staat. Daardoor kan het zo zijn dat personeel weliswaar geregistreerd is als deelnemer aan de actie, maar ondertussen wel zo nu en dan werkt.

Dat is ook de reden waarom de woordvoering van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), waar 23 afdelingen een zondagsdienst draaien, geen zicht heeft op het aantal geplande operaties dat hierdoor afgezegd moet worden. Daarnaast zijn veel afspraken sowieso al om de actiedag heen gepland. "Daardoor zullen veel patiënten er uiteindelijk weinig van merken", aldus het LUMC.

Omvangrijkste actie in Maastricht

In het UMC Utrecht vinden op tien afdelingen acties plaats. Het ziekenhuis is al enige dagen in de weer om patiënten op de hoogte te stellen van het niet doorgaan van hun operatie. "We realiseren ons dat patiënten last van de acties zullen hebben. We doen er alles aan om hen zo spoedig mogelijk alsnog te helpen", meldt een woordvoerder. Mogelijk moeten er in Utrecht tot wel 85 operaties opnieuw ingepland worden.

Ook in het UMC Groningen worden er op tien afdelingen zondagsdiensten gedraaid. "De actiedag is al langer in het vizier, dus er is zo veel mogelijk rekening mee gehouden in de planning", laat een woordvoerder weten. Toch heeft het ziekenhuis zo'n vijftig geplande operaties moeten afzeggen. "Ook afspraken op poli's kunnen afgezegd zijn of worden, maar daar hebben we nog geen zicht op."

In het Maastricht UMC+ is de actie het omvangrijkste, aangezien daar 31 afdelingen een zondagsdienst draaien. Ook daar is bij de planning van operaties zo veel mogelijk rekening gehouden met de actiedag, zegt een woordvoerder. Daardoor zijn acht van de achttien operatiekamers open en heeft het ziekenhuis slechts vijf geplande operaties hoeven afzeggen.

Alleen in Radboudumc in Nijmegen geen zondagsdiensten

In het Erasmus MC in Rotterdam worden op slechts drie afdelingen zondagsdiensten gedraaid. Toch kunnen hierdoor zeker 25 geplande operaties dinsdag niet doorgaan. Ook in de Amsterdam UMC-locaties VUmc en AMC zijn operatiekamers gesloten. Dit zorgt ervoor dat tientallen operaties niet plaats kunnen vinden.

In het Radboudumc in Nijmegen worden als enige universitair medisch centrum geen zondagsdiensten gedraaid. Daar hoeven dus ook geen geplande operaties worden afgezegd en verplaatst, meldt een woordvoerder.

De zondagsdiensten gingen in de nacht van maandag op dinsdag om middernacht van start. Bij de diverse UMC's werken bijna 80.000 mensen.