Een fors verhoogde vraag naar energie en een aanbod dat niet kan volgen, leiden tot energieprijzen die de pan uit rijzen. Sinds begin dit jaar ging de prijs voor 1 kubieke meter gas al zo'n 200 procent omhoog en de prijs van elektriciteit steeg in diezelfde periode met 152 procent. De energierekening bestaat echter uit meer dan alleen de inkoopprijs.

De energierekening bestaat uit drie delen: de prijs die de leverancier betaalt voor het gas of de elektriciteit, het zogenoemde nettarief voor het gebruik van het elektriciteits- of gasnet en tot slot belastingen. Die belastingen nemen het grootste deel van de energierekening in beslag.

Dit jaar maken ze 46,5 procent van de rekening uit, en dat aandeel zou volgens een berekening van de vergelijkingssite Easyswitch.nl volgend jaar tot 48 procent stijgen. De inkoopprijs is goed voor 32,5 procent en de nettarieven vormen ongeveer een vijfde van de rekening.

Op Prinsjesdag kondigde het demissionaire kabinet plannen aan om de belastingen op aardgas te verhogen en die op elektriciteit te verlagen. Netto komt het echter toch uit op een verhoging voor een gemiddeld gezin. Volgens Easyswitch betaalt een gezin met gemiddeld verbruik volgend jaar 21,23 euro meer energiebelastingen.

Belastingen niet rechtstreekse schuldige van hoge rekening

Dat het kabinet die belastingen verhoogt op een moment dat de energieprijzen al zeer hoog zijn is onhandig, maar dat we nu zo veel meer betalen is niet rechtstreeks het gevolg van die belastingen. Die worden namelijk aan het begin van het jaar vastgelegd en veranderen daarna niet meer. Dat drijft de rekening elk jaar wel op, maar dat we daardoor in het eerste half jaar volgens prijsvergelijker Pricewise 500 euro meer betaalden dan een jaar eerder, heeft daar niets mee te maken.

Dat is dus vooral de schuld van de hoge energieprijzen. Maar waarom zijn die nu zo hoog? Kort gezegd: doordat we meer thuiswerken is er meer vraag naar energie, maar er is bijna geen aanbod. En dat drijft de prijzen op.

Nederland is erg afhankelijk van het buitenland

Een belangrijke oorzaak daarvan is onze afhankelijkheid van het buitenland. Doordat Nederland heeft besloten de gaswinning in Groningen af te bouwen, moeten we ons gas uit andere landen halen. Maar die houden hun gas nu liever even voor hun eigen inwoners.

De voorbije jaren bleek er een overschot aan lng (vloeibaar aardgas) te zijn, maar dat is de laatste tijd steeds minder het geval. Aziatische landen hebben daar namelijk meer geld voor over dan Europese landen, waardoor het merendeel van de lng geëxporteerd wordt naar Azië.

Daarnaast is er de discussie over de gaspijplijn Nord Stream 2 tussen Rusland en Duitsland. Die is al volledig gebouwd, maar wordt nog niet gebruikt. Er zijn veel protesten tegen het project, omdat het project Rusland de optie biedt eenzijdig de gastoevoer af te sluiten bij conflicten. Andere landen hebben die mogelijkheid niet.

Kabinet trekt geld uit voor lagere energierekening

Toch hoopt energiespecialist Tom Schlagwein van Easyswitch dat de pijplijn snel in gebruik zal worden genomen. Hoe langer die namelijk op non-actief staat, hoe hoger de gasprijs oploopt. "Als die in gebruik komt, zullen de energieprijzen dalen", denkt hij.

Nederland trekt 375 miljoen euro uit om de energierekening te verlagen, kondigde het kabinet donderdag aan. Ook de Europese Commissie is bezig met een plan om de energiecrisis in de EU aan te pakken en presenteert daar de komende dagen voorstellen voor. Er is al één lichtpuntje waar we ons aan kunnen vastklampen: Noorwegen heeft onlangs aangekondigd dat het meer gas zal leveren aan Europa. Dat kan de gasprijzen al iets verlagen.

Als we dan toch nog met een tekort blijken te zitten, door bijvoorbeeld een erg strenge winter, draaien we toch nog de gaskraan in Groningen ietsje verder open, zei demissionair minister Stef Blok (Economische Zaken en Klimaat) vrijdag tegen De Telegraaf.

Hierdoor had stroom vorige week de hoogste prijs ooit
166
Hierdoor had stroom vorige week de hoogste prijs ooit