Het is erop of eronder voor de reclamefolders. De Hoge Raad spreekt zich waarschijnlijk vandaag uit over het beleid dat de gemeente Amsterdam in 2018 als eerste invoerde. Daarbij mogen mensen geen reclamedrukwerk in de bus krijgen, tenzij ze aangeven dat wel te willen. Sindsdien zijn de folders 10 procent van hun bereik kwijtgeraakt.

"Als de Hoge Raad zegt dat Amsterdam dat beleid mocht invoeren, zal het bereik zeker verder afnemen", zegt directeur Thomas Hopman van Spotta, het bedrijf dat de folders in Nederland verspreidt. Dat zijn er vandaag de dag een kleine zes miljard per jaar, verdeeld over zo'n vijf miljoen huishoudens.

"Het gewicht aan folders dat op de mat valt, is in tien jaar tijd ongeveer gehalveerd", stelt Hopman. "Het was toen 35 kilo en is nu circa 18 kilo."

Het systeem dat folders in de bus gegooid mogen worden, tenzij anders aangegeven heet opt-in, wat wordt aangegeven middels een 'ja-sticker'. Dat is het tegengestelde van de welbekende NEE-NEE- of NEE-JA-stickers, die door gemeentes beschikbaar worden gesteld.

Sinds Amsterdam de brievenbussen grotendeels dichtgooide, hebben nog ruim tien andere gemeenten dat voorbeeld gevolgd. "Waaronder de vier grote steden, dus dat heeft wel impact", aldus Hopman.

Nederland heeft 352 gemeenten. In ons land is de verspreiding van folders een zaak van gemeenten, in tegenstelling tot in andere landen.

Alles weer terugdraaien lijkt onwaarschijnlijk

"Het onderwerp staat ook in België, Frankrijk en Duitsland op de agenda, maar dan op landelijk niveau", weet de Spotta-directeur. Als de Hoge Raad de gemeente Amsterdam terugfluit, dan heeft het bedrijf in ieder geval schade geleden, stelt hij. "Of we dan gaan eisen of alles teruggedraaid wordt? Dat lijkt me niet de juiste weg."

Sowieso had in de hoofdstad de helft van de brievenbussen al een NEE-sticker voordat het opt-insysteem werd ingevoerd. "Als we in het gelijk gesteld worden, dan kunnen in ieder geval andere gemeenten dat beleid niet meer invoeren." Volgens Spotta heeft bijna een derde van alle brievenbussen in Nederland de NEE-NEE- of NEE-JA-stickers.

Die bestaan al sinds 1992 en sindsdien neemt het bereik van de folders sowieso met een paar procent per jaar af. In Ede heeft Spotta samen met de gemeente een experiment uitgevoerd om deze stickers weer onder de aandacht te brengen en zo het opt-insysteem overbodig te maken. "Dat heeft ertoe geleid dat 8 procent meer stickers zijn geplakt."

Mogelijk wordt de oude stickers nieuw leven ingeblazen

Ook Milieu Centraal is voorstander van een vrije keus van de consument. "We willen vooral dat mensen er bewust over nadenken", zegt een woordvoerder. "Zo kun je bijvoorbeeld ook, als je graag folders ontvangt, je eigen pakket samenstellen zodat je geen folders krijgt die je niet leest." Ook kun je een sticker plakken als je helemaal geen folders wil ontvangen.

"Het is zeker ook een optie om de landelijke campagne voor de NEE-NEE- en NEE-JA-stickers weer nieuw leven in te blazen", zegt Hopman tot besluit. Dan zijn de ondernemers, drukker, bezorgers en de milieuorganisatie in ieder geval tevreden.