De Britse regering wil de regeling herschrijven die ervoor zorgt dat er geen harde grens terugkeert op het Ierse eiland, het zogeheten Noord-Ierland-protocol. Dit terwijl de regering onder leiding van premier Boris Johnson zich in oktober 2019 nog achter dat onderdeel van het Brexit-akkoord schaarde. De stap van de Britten is alweer de zoveelste vlam in de pan sinds de Brexit formeel werd afgerond in januari dit jaar.

De wens werd woensdag in het Britse Lagerhuis bekendgemaakt door Brexit-minister David Frost. Frost, die eerst nog de onderhandelaar namens de Britten was in de Brexit-onderhandelingen, zei onder meer dat de situatie "niet door kan gaan zoals hij nu is".

Hiermee doelt hij op de aparte status van Noord-Ierland in het Verenigd Koninkrijk. De Noord-Ieren zijn als gevolg van het protocol onderdeel gebleven van de Europese douane-unie. Hierdoor kunnen mensen en goederen vrij reizen tussen Ierland en Noord-Ierland, om zo potentiële conflicten te voorkomen. Dat heeft er echter wel toe geleid dat producten van het Britse eiland eerst langs de douane moeten voordat ze naar Noord-Ierland mogen. Dit heeft al voor tekorten gezorgd in Noord-Ierse supermarkten.

Om deze problemen in de toekomst te voorkomen, willen de Britten de gemaakte afspraken met de Europese Unie herzien en een deal sluiten die voor een "nieuwe balans" zorgt. Zo wil het VK onder meer dat de goederen die vanuit Groot-Brittannië naar Noord-Ierland gaan, probleemloos het water over kunnen. Verder wil Londen dat het Europees Hof van Justitie niet langer de controlerende instantie van het Noord-Ierland protocol is.

Dreigende taal: werk mee of we starten artikel 16-procedure

Als Brussel niet wil meewerken aan een nieuwe situatie, dreigen de Britten met een zogeheten artikel 16-procedure. Hiermee kunnen beide partijen in "uitzonderlijke omstandigheden" de bestaande afspraken voor Noord-Ierland wijzigen. Volgens Frost is de situatie uitzonderlijk omdat de handel tussen Ierland en Noord-Ierland sinds het protocol met 40 procent is toegenomen, terwijl de handel tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland juist sterk is gedaald.

Europees Commissaris Maros Sefcovic laat woensdag weten dat de EU niet opnieuw over het protocol gaat onderhandelen. "We zijn bereid om creatieve oplossingen te zoeken in het kader van het protocol, maar om de vrede te bewaren op het Britse eiland en een harde grens te vermijden moet het uitgevoerd worden zoals onderhandeld", klinkt het. In het verleden gaf Brussel al aan dat de Britten onvoldoende hun best doen om de afspraken te realiseren.