Nederlandse Europarlementariërs twijfelen of de kosten van de grootscheepse klimaatplannen die de Europese Commissie woensdag voorstelde wel eerlijk worden verdeeld. Het gaat onder andere om kosten voor autorijden en energiegebruik. De scepsis leeft in zowel de linkse als de rechtse hoek.

Eurocommissaris Frans Timmermans, verantwoordelijk voor het klimaatbeleid, wil onder meer de CO2-uitstoot van het verkeer en van de verwarming en verkoeling van gebouwen voortaan in rekening brengen bij de producenten. Daardoor stijgt waarschijnlijk de energierekening en zijn burgers ook meer kwijt aan autorijden en vliegen.

In de Europese plannen zit wel een voorstel om geld te stoppen in een klimaatfonds. Dat fonds moet mensen met een krappere beurs helpen een elektrische auto te kopen en hun huis duurzamer te maken. Maar Europarlementariërs weten niet of dat afdoende is.

"De bedoelingen zijn vast goed", zegt CDA'er Esther de Lange. "Maar het is de vraag of het voorgestelde fonds daadwerkelijk bij gezinnen terechtkomt die de steun het hardst nodig hebben." Ze wil "garanties" dat de opbrengst niet alleen de schatkist van EU-landen spekt.

Vrees voor hoge stookkosten en benzineprijzen

Ook Bas Eickhout van GroenLinks ziet "een rechtvaardigheidsprobleem", omdat "mensen te maken krijgen met hogere stookkosten en benzineprijzen". Hij vindt het idee van een sociaal klimaatfonds wel goed, maar het schiet tekort. "Uiteindelijk zullen landen via belastinghervormingen een betere herverdeling moeten organiseren."

Timmermans' partijgenoot Mohammed Chahim (PvdA) ziet de voorstellen "allereerst als een kans, niet als een bedreiging". Maar ook hij is bezorgd over de sociale impact van de plannen en de dreigende prijsverhogingen. "Je huis verwarmen en naar je werk rijden met de auto moet voor iedereen betaalbaar blijven", reageert hij.

Jan Huitema (VVD) is ook weinig te spreken over de verdeling van de lasten van de vergroening van de EU. "In Nederland hebben we al accijnzen op brandstoffen, energiebelasting voor gas en elektriciteit en subsidies om huizen te isoleren en zonnepanelen te installeren. De klimaatwinst is twijfelachtig en dat samen is ongewenst en slecht voor het draagvlak", meent hij.

Het Europees Parlement en de EU-landen moeten nog wel met de voorstellen instemmen. Dat vergt waarschijnlijk jaren van onderhandelingen.

Kabinet let op haalbaarheid en betaalbaarheid

Het demissionaire kabinet gaat "heel goed kijken" wat de klimaatplannen van de Europese Commissie in de praktijk voor Nederlanders betekenen. Dat zegt demissionair staatssecretaris Dilan Yesilgöz-Zegerius (Economische Zaken en Klimaat) in een reactie. "Daarbij letten we in het bijzonder op de haalbaarheid en betaalbaarheid van voorstellen."

Timmermans denkt dat die Nederland wel zullen aanstaan. Het kabinet komt in september met een uitgebreidere reactie op de plannen.

Om de massale overstap naar elektrisch rijden mogelijk te maken, moet flink worden geïnvesteerd in bijvoorbeeld laadpalen en waterstoftankstations. Dat vindt brancheorganisatie voor auto-importeurs RAI Vereniging. Daarom is het volgens de organisatie belangrijk dat de overheid een langetermijnstrategie ontwikkelt en dat knelpunten kunnen worden aangepakt.