De prijzen voor voedsel op de wereldmarkt zijn hoger dan ze in de afgelopen tien jaar zijn geweest, meldde VN-voedselorganisatie FAO onlangs. Volgens kenners is het waarschijnlijk een kwestie van tijd voordat de boodschappen ook duurder worden. "Als de hoge prijzen aanhouden, zou dat een gezin wellicht enkele honderden euro's per jaar kunnen kosten", aldus Koos Gardebroek, landbouweconoom bij Wageningen University & Research (WUR).

De wereldmarktprijzen van onder meer suiker, granen en plantaardige oliën zijn de afgelopen tijd flink gestegen. Ook de prijzen van vlees en zuivel gingen de hoogte in. Vergeleken met een jaar geleden zijn prijzen gemiddeld bijna 40 procent hoger. Daardoor staat de voedselprijsindex van de FAO op de hoogste stand sinds 2011.

Volgens Gardebroek hebben de hoge prijzen twee oorzaken. "Allereerst komt het doordat de vraag naar voedsel toeneemt, vooral doordat regeringen steeds meer versoepelingen toestaan omdat het aantal coronabesmettingen in veel landen terugloopt. Daardoor zijn mensen ook positiever geworden de laatste tijd. Ook zie je dat landen hun voedselvoorraden weer aanvullen."

Een tweede reden is dat in de Verenigde Staten veel ethanol wordt geproduceerd. Dat is een biobrandstof op basis van mais. "Daardoor blijft er minder mais over voor veevoer en voedsel. Dit drijft de prijs op. Al is de gestegen vraag naar voedsel een belangrijkere factor dan de ethanolproductie. Het aanbod van voedsel is in principe oké. Er zijn weinig misoogsten geweest de afgelopen tijd."

“In de voedingssector wordt vaak gewerkt met langlopende contracten, waarin de prijzen vaststaan.”
Thijs Geijer, sectoreconoom bij ING

Vermoedelijk merken de Nederlandse consumenten nog niet meteen dat ze duurder uit zijn in de supermarkt, denkt Thijs Geijer, die namens ING de voedselmarkt volgt. "In de voedingssector wordt vaak gewerkt met langlopende contracten, waarin de prijzen vaststaan."

Pas als contracten aflopen, worden nieuwe afspraken gemaakt en daarin kunnen mogelijk wel hogere prijzen worden afgesproken. "Het kan zijn dat bedrijven dat dan doorberekenen aan de klanten. Maar dat zal per bedrijf verschillen", aldus Geijer.

Prijzen al geruime tijd hoog

De prijzen op de wereldmarkt stijgen al sinds afgelopen najaar, zegt Gardebroek. "Het is dus geen kortstondige opleving, het speelt al langere tijd. Ik denk bovendien dat het hoge prijsniveau nog wel even aanhoudt."

"Als deze situatie inderdaad langer aanhoudt, kunnen producenten op een gegeven moment niet anders dan dit doorberekenen aan bijvoorbeeld de supermarkten. En die berekenen het weer door aan de consument."

Een andere factor is dat bijvoorbeeld mais en soja veel worden gebruikt in veevoer. Als de prijzen hiervan omhooggaan, stijgen ook de kosten van het produceren van vlees en zuivel. "Daarnaast zijn de brandstofprijzen omhooggegaan. Dus het transport van voedingsmiddelen is ook nog eens duurder geworden", aldus de landbouweconoom.

Hij verwacht dat van een plotselinge snelle stijging van supermarktprijzen geen sprake zal zijn, maar een langzame stijging sluit hij allerminst uit. "Als de prijzen elke week of elke maand een beetje omhooggaan, zou dat een gezin per jaar toch wel enkele honderden euro's kunnen kosten."