Sywert van Lienden en zijn compagnons hadden een voorsprong bij het bepalen van de prijs voor mondkapjes, omdat hij aanwezig was in het pand waar het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) de inkoop van hulpmiddelen coördineerde. Dat zegt voormalig LCH-coördinator Rob van der Kolk maandagavond bij Met het Oog op Morgen op NPO Radio 1.

Volg dit verhaal Ontvang meldingen bij belangrijke ontwikkelingen rondom Sywert van Lienden

"Ik denk dat zij precies het maximum van de prijs wisten. We hadden toen een maximum van 2,50 euro per mondkapje. En als je hun twee deals bij elkaar optelt, kom je uit op 2,52 euro. Dat lijkt een minimaal verschil, maar is uiteindelijk 8 ton", aldus Van der Kolk. Hij antwoordt bevestigend op de vraag of Van Lienden die informatie heeft kunnen oppikken door rond te lopen bij het LCH.

Van der Kolk doet zijn verhaal bij NPO Radio 1 vanwege de onthullingen over de overeenkomst van Van Lienden met het ministerie van Volksgezondheid (VWS) over de inkoop van medische mondkapjes. Hoewel de mediabekendheid altijd zei dit belangeloos te zullen doen, onthulden de Volkskrant en Follow the Money dat hij en zijn twee zakenpartners hier 20 miljoen euro aan overhielden.

Van Lienden richtte vorig jaar de non-profitorganisatie Stichting Hulptroepen Alliantie op om ervoor te zorgen dat Nederland snel miljoenen mondkapjes zou krijgen. Hierdoor kreeg hij in het begin toegang tot het pand van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen, dat net was opgericht om de inkoop van hulpgoederen te coördineren.

Alle mensen die in het LCH-gebouw waren, moesten een geheimhoudingsverklaring ondertekenen waarin onder meer stond dat er zonder winstoogmerk moest worden gehandeld, legt Van der Kolk uit. Iedereen zou dat hebben ondertekend, behalve Van Lienden en zijn kompanen. "Toen ben ik naar ze toegegaan en gevraagd: jullie hebben die brief toch wel ondertekend, waarop ze 'ja' antwoordden. Maar toen ik naar buiten liep dacht ik: dit is niet pluis. Deze mensen liegen, die zijn gewoon niet eerlijk en dat heb ik ook gezegd."

Later, toen Van Lienden en zijn partners een bv oprichtten, ondertekende hij wel het convenant. Vanaf dat moment werd hij ook gezien als een leverancier, zegt de voormalig LCH-coördinator.

Deal met Van Lienden was niet nodig

Het LCH was altijd tegen het sluiten van een deal met Van Lienden, omdat er op dat moment al voldoende materiaal was geregeld. "Hun deal was eigenlijk een kopie van die van ons, maar wij waren al twintig dagen verder. Wij hadden al mondkapjes en vluchten geregeld. Ik zei weleens: Sywert is erover aan het praten en wij zijn het aan het regelen."

Het ministerie ging waarschijnlijk overstag onder druk van aandacht in de media en optredens van Van Lienden waarin hij kritiek uitte op de overheid, denkt de oud-coördinator. "Ik denk dat de media-aandacht zeker een rol heeft gespeeld. Dan ga je voor zekerheid en als je dat dilemma bekijkt, dan kan ik me voorstellen dat ze voor meer zekerheid kiezen."

'Niet mijn straatje aan het schoonvegen'

Van der Kolk zegt te zijn geraakt door de uitspraken van Van Lienden zondag bij Buitenhof. Hij zei in dat programma dat "sommige mensen hun straatje aan het schoonvegen zijn". "Wij zaten daar niet namens de zorg, wij waren op dat moment de zorg. We hadden ons met driehonderd man ingezet; alle instellingen, de hele industrie met het mandaat van de overheid. En dan ga je niet zeggen dat je je straatje schoonveegt. Ik denk dat wij het heel goed gedaan hebben."

De coördinator kijkt dan ook tevreden terug op het LCH. "Ik denk dat we fantastisch samengewerkt hebben met de overheid en met de ziekenhuizen. (...) We hadden heel veel vertrouwen in elkaar en dat vond ik echt fantastisch. Je hebt zo'n club bij elkaar van mensen die elkaar niet kennen en die dit binnen een paar dagen opzetten. En dan lees je dit (de winsten van Van Lienden, red.) en dan denk je: dit valt niet te vertrouwen. De meeste mensen deugen, maar niet iedereen."

Van Lienden erkende bij Buitenhof fouten te hebben gemaakt en noemt zijn handelen achteraf "onuitlegbaar". Hij zei de 9 miljoen euro te willen beleggen en met het rendement iets te willen doen voor onder meer "kankeronderzoek bij jonge mensen". Verschillende stichtingen, waaronder KiKa en KWF, hebben al laten weten het geld niet te zullen aannemen. Zij waren overigens nog niet benaderd door de ondernemer.