Niet iedereen binnen de Stichting Hulptroepen was ermee bekend dat er een commerciële kant aan de mondkapjesdeal met de overheid zat, zo meldt de NOS zaterdag op basis van bronnen. Sywert van Lienden verdiende meer dan 9 miljoen euro aan de deal, bleek maandag uit onderzoek van Follow the Money.

Van Lienden maakte zich in het voorjaar van 2020 sterk voor de aanschaf van medische mondkapjes toen daar wereldwijd enorme schaarste aan was. Hij richtte de non-profitorganisatie Stichting Hulptroepen Alliantie op om ervoor te zorgen dat Nederland snel miljoenen mondkapjes zou krijgen en beweerde dat belangeloos te doen.

Volgens bronnen was er intern geen onderscheid tussen de commerciële bv, Relief Goods Alliance, en de non-profitorganisatie. "Intern is steeds benadrukt dat alles non-profit gebeurde, ook de deals met de overheid", zegt een van hen in gesprek met NOS.

In documenten over onder meer de organisatiestructuur van de stichting wordt keer op keer benadrukt dat ze geen winstoogmerk heeft. De bv wordt ook genoemd, maar die zou in dienst staan van de stichting, eveneens zonder winstoogmerk. Relief Goods Alliance heeft echter geen formele relatie met Stichting Hulptroepen en is eigendom van de drie initiatiefnemers.

Ook potentiële klanten en zakenrelaties waren onbekend met het commerciële aspect, aldus de NOS. Doordat mensen dachten dat het om een liefdadigheidsactie ging, kregen de oprichters volgens een betrokkene veel voor elkaar. "Deze schijn van non-profit heeft ze allerlei voordelen opgeleverd die ze als commercieel bedrijf nooit hadden gekregen."

Minister wil onderzoek naar voorfinanciering mondkapjesdeal

Volgens het programma EenVandaag kon Van Lienden zijn deal sluiten dankzij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De deal van Van Lienden is "deels" voorgefinancierd, erkende demissionair minister Tamara van Ark (Medische Zorg) afgelopen week in de Tweede Kamer.

De bewindsvrouw zegt dat zij verder wil uitzoeken hoe de deal gefinancierd is, omdat het om "extreem hoge bedragen" gaat. Van Ark wil onder meer nagaan of Van Lienden een oneerlijk voordeel heeft gehad vanwege zijn politieke contacten als CDA-lid.

De Tweede Kamer had donderdag geen goed woord over voor de manier waarop opiniemaker en CDA'er Van Lienden miljoenen heeft verdiend aan de levering van 40 miljoen mondkapjes aan de overheid. PVV en DENK willen dat het geld wordt teruggevorderd.