Nu het einde van de coronamaatregelen in zicht lijkt, zijn bedrijven en overheden bezig met hoe en vooral waar in de toekomst wordt gewerkt. Thuiswerken blijft daar deel van uitmaken, maar het kantoor ook: hybride werken noemen veel bedrijven en de overheid dat. Dat blijkt uit een rondgang van NU.nl bij een aantal grote bedrijven, de Rijksoverheid en gemeenten. Zij zijn bij elkaar goed voor zo'n 350.000 werknemers.

In de eerste plaats kan een deel van het personeel niet thuiswerken. "Zoals toezichthouders of medewerkers in de groenvoorziening", zegt een woordvoerder van de VNG, namens 352 gemeenten en zo'n 190 gemeentelijke organisaties (WSGO). Hetzelfde geldt voor de rijksambtenaren: "Weginspecteurs of gevangenbewaarders werken niet thuis."

De werknemers bij zowel de bedrijven als de overheden die wel thuis kunnen werken, zullen dat ook na de coronacrisis een aantal dagen in de week doen. "Hoeveel dagen, dat verschilt echt per werknemer", zegt een woordvoerder van Rabobank, met ruim 26.000 werknemers. "Het hangt helemaal van de werkzaamheden af. Bij sommigen zal het 10 procent van de tijd op kantoor en 90 procent elders zijn. Maar het kan ook 60-40 zijn."

Bij consultant PwC, dat zesduizend werknemers heeft, wordt nu met het oog op de coronamaatregelen nog maximaal twee dagen per week op kantoor gewerkt. "Maar de werknemers mogen dat straks zelf bepalen, we zijn allemaal professionals." Dat zegt ook de woordvoerder van verzekeraar NN, met tienduizend medewerkers. "Hybride werken wordt de norm. We denken dat mensen gemiddeld twee dagen op kantoor zullen zijn."

KPN (achtduizend mensen) kent het thuiswerken al lang, maar niet op de huidige grote schaal. "Voor corona werd gemiddeld een vijfde van de tijd thuisgewerkt. Sinds de crisis volledig, en vanaf deze maand kunnen mensen weer één dag per maand naar kantoor. We denken vanaf september één dag per week en dan gaan we stapsgewijs naar het echte postcoronawerken: het hybride werken."

Keur aan vergoedingen voor thuiswerken

Thuiswerken en ook hybride werken vraagt om andere financiële regelingen. Daarvoor hebben bedrijven en overheden een hele waaier aan mogelijkheden. "In de volgende cao komt waarschijnlijk een vergoeding op basis van het Nibud-advies van 2 euro per dag", zegt de VNG. Ook KPN houdt die norm aan, "en medewerkers krijgen een gratis volledig ingerichte Arbo-proof thuiswerkplek."

Wat er zal gelden qua fiscale regeling zal ook invloed hebben op de vergoedingen van de werknemers. De 1.650 Eneco-medewerkers die vanuit huis kunnen werken, ontvangen minimaal 32,50 euro per maand. "Kilometers die gereden worden, worden vergoed."

Eneco denkt dat het twee om twee dagen wordt. De vijfde werkdag, als die er is, is vrij in te vullen. "We kijken daarbij naar een aantal factoren om het beste uit twee werelden te halen." De energieleverancier noemt als enige ook het milieu, "waarbij we de vervoersbewegingen zo veel mogelijk willen beperken."

PwC kiest ervoor om een 'well-being budget' toe te kennen. Medewerkers kunnen dit op verschillende manieren inzetten, bijvoorbeeld door de aanschaf van een extra beeldscherm. Vóór de coronacrisis kon het personeel al het internetabonnement voor thuis vergoed krijgen en was er een vaste onkostenvergoeding.

Overheid verwacht minder kantoren nodig te hebben

Met al het thuiswerken zal de behoefte aan kantoorruimte ook afnemen. "Er zijn gemeenten die dat onderzoeken", weet de VNG. De Rijksoverheid verwacht wel toe te kunnen met minder kantoren. "We richten ons nu eerst op de inrichting van de panden. Die moet aansluiten bij de behoeften die horen bij het hybride werken."

Volgens verzekeraar NN leiden die behoeften er vooral toe dat het kantoor een ontmoetingsplek wordt. "Bij het koffiezetapparaat staan barkrukken, banken en stoelen en tafeltjes." Ook bij PwC transformeert het kantoor tot ontmoetingsplek.

Mondkapjes of kuchschermen op kantoor

Alle bedrijven en overheden die NU.nl sprak, hebben de kantoren aangepast conform de RIVM-richtlijnen. Bij de inrichting van veel kantoren hangt ook veel af van de vraag of de 1,5 meter afstand een norm blijft. Dat beperkt dan sowieso het aantal beschikbare plekken.

Bij onder andere KPN, Rabobank en Eneco worden mondkapjes gedragen op de werkvloer, in ieder geval als mensen rondlopen. Andere kantoren hebben kuchschermen. In de publieke ruimtes van de overheden geldt die plicht vooralsnog voor zowel het personeel als bezoekers.