De Europese Commissie (EC) komt nog dit jaar met een wetsvoorstel om het misbruik van brievenbusfirma's aan te pakken. 'Lege huls'-ondernemingen die alleen maar ergens geregistreerd staan maar er niet economisch actief zijn, gebruiken zo'n constructie vaak om belasting te ontwijken. Daar moeten volgens de commissie sancties tegen komen.

Nederland heeft een reputatie op het gebied van brievenbusfirma's. Het Europees Hof van Justitie hekelde Nederland en Luxemburg in 2019 nog als fiscale doorstroomlanden. Volgens De Nederlandsche Bank (DNB) telde Nederland in 2018 twaalfduizend houdster- en financieringsmaatschappijen die tot buitenlandse multinationals behoren, zonder productie en werkgelegenheid in Nederland. Het demissionaire kabinet is al aan de gang met aanvullende maatregelen om belastingontwijking via in Nederland gevestigde brievenbusfirma's tegen te gaan.

Het voorstel van de EC is onderdeel van een rapport van het dagelijks EU-bestuur over bedrijfsbelasting in de 21e eeuw. Daarin stelt de commissie dat ze zich schaart achter de lopende internationale onderhandelingen over de invoering van een wereldwijde minimumwinstbelasting voor grote multinationals.

Die belasting moet een einde maken aan de "race naar de bodem", van vooral grote ondernemingen die er alles aan doen om zo min mogelijk belasting te betalen en landen die bedrijven lokken met steeds lagere tarieven. Als er een minimumtarief zou worden vastgesteld, dan kunnen de lidstaten zelf bepalen of ze daarboven willen gaan zitten, zegt de commissie.

Digitaks komt er waarschijnlijk deze zomer aan

Ook zal Brussel zodra daar in het internationale economische samenwerkingsverband van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) overeenstemming over is, de Europese wetgeving aanpassen voor een belasting voor digitale bedrijven (digitaks). Een akkoord zou al deze zomer binnen bereik liggen.

Momenteel gaat belastingwetgeving uit van bedrijven die ergens fysiek gevestigd zijn en hun omzet daar behalen. Grote technologieconcerns als Amazon of Apple zetten vaak vestigingen op in fiscaal aantrekkelijke landen. Tegelijkertijd behalen ze enorme omzetten in andere landen die daar niets van terugzien in hun schatkist.