Terwijl de coronacrisis het afgelopen jaar voor ongekende krimp én groei van de Nederlandse economie zorgde, zijn we dit jaar nog met krimp begonnen, maar is de zwaarste periode wel achter de rug. Ervan uitgaande dat het coronavirus dankzij steeds meer vaccinaties onder controle komt, lijkt het alleen maar beter te kunnen gaan met de economie.

"Naar het zich laat aanzien was januari de slechtste maand voor dit jaar", zegt macro-econoom Marcel Klok van het Economisch Bureau van ING. Sweder van Wijnbergen, hoogleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), sluit zich daarbij aan. "Als we het ergste hebben gehad met het virus, dan geldt dat ook voor de economie."

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakt in de loop van de dinsdagochtend de cijfers over de prestaties van de Nederlandse economie over het eerste kwartaal bekend. "Die zullen minder slecht zijn dan we dachten toen het jaar begon", zegt Van Wijnbergen. "De Nederlandse economie heeft veel minder geleden onder de laatste coronagolf."

Dat ziet ook Klok, die nog wel rekening houdt met een teruggang, maar een bescheiden krimp van 0,4 procent. "We hebben inzicht in wat consumenten uitgeven, een hele belangrijke factor in de economie. Vanaf half februari zagen we de bestedingen alweer toenemen toen er weer wat mogelijk werd, bijvoorbeeld in de winkels. Alle versoepelingen zag je direct terug in de uitgaven."

Consumenten gaven nog wel minder uit dan toen alles nog open was. "Veel werkzaamheden konden ook thuis nog gewoon doorgaan", constateert Van Wijnbergen. De economen zijn het er ook over eens dat de overheid een ergere situatie heeft weten te voorkomen door lonen door te betalen via bijvoorbeeld de NOW-regeling.

'Consumenten en economie zijn veel dingen misgelopen'

"Zonder die steunmaatregelen had iedereen op de rem getrapt", zegt Klok. "De consument en in het kielzog daarvan ook de bedrijven met investeringen. Dan waren we in een negatieve spiraal beland."

De economen verwachten niet dat we ineens met geld gaan smijten naarmate de versoepelingen verder toenemen, ook al is er veel gespaard. "Veel zaken kun je niet inhalen, zoals dat etentje of de vakantie", licht Van Wijnbergen toe. "Die dingen ben je als consument misgelopen en de economie net zo goed."

Al het opgepotte geld maakt dat niet zomaar goed. "Het meeste spaargeld zit bij de hogere inkomens en die zullen dat er nu niet ineens doorheen jagen. Daar hebben ze geen enkele reden toe", zegt Klok.

"Er zal heus wel meer geconsumeerd worden, maar niet al het spaargeld zal plots uitgegeven worden", verwacht de econoom. "Die uitgestelde nieuwe auto wordt misschien wel gekocht, maar aan diensten wordt niks ingehaald en ook aan de uitgaven aan huis en tuin niet. Want die zijn gewoon doorgegaan."

Afgelopen jaar ging het alle kanten op

In het eerste kwartaal van 2020 kromp de Nederlandse economie met 1,5 procent, gevolgd door een ongekende krimp van 8,5 procent. Ook het daaropvolgende herstel in het derde kwartaal was niet eerder vertoond: een plus van 7,7 procent. Het jaar eindigde met een marginale krimp van 0,1 procent.

"Als we nu op -1 procent uitkomen, zullen we ook niet huilen", aldus Klok. Van Wijnbergen merkt op dat Nederland het sowieso een stuk beter doet dan de buurlanden. In Duitsland was de krimp over de eerste drie maanden van het jaar 1,7 procent. "Dat komt doordat wij minder afhankelijk zijn van de maakindustrie en we thuis ook productief kunnen zijn."