Philips viert zaterdag zijn 130-jarige bestaan. Het bedrijf begon als producent van gloeilampen. Later ging Philips zich ook bezighouden met de productie van huishoudelijke apparaten. De firma mag zich dan inmiddels omgevormd hebben tot specialist in zorgtechnologie, voor veel mensen is Philips nog altijd synoniem aan een aantal belangrijke innovaties en producten. Flops waren er echter ook. Een terugblik.

Denk je aan Philips, dan denk je aan de compact disc (cd), de video cassette recorder (VCR) en misschien ook wel het cassettebandje. Maar deze greatest hits kent iedereen wel. Daarom allereerst een aantal innovaties die minder bekend zijn geworden of misschien een beetje onderschat zijn.

De gloeilamp mag dan helder op het netvlies staan, Philips is minstens zo beroemd dankzij de ledpeertjes. De lichtdivisie van het bedrijf kwam in 2009 met een ledlampje ter vervanging van de standaard 60W-A19-gloeilamp met het zogeheten Edison-schroefdraad.

De techniek achter de Airfryer komt weliswaar niet uit de koker van Philips, maar het bedrijf wist de techniek van de eveneens Nederlandse uitvinder Fred van der Weij wel als eerste toe te passen in een product voor de consument.

Doordat zo veel mensen een Senseo-koffiezetapparaat hebben of hadden, ben je al snel geneigd te vergeten hoe bijzonder dit apparaat uit 2001 eigenlijk is. Voor relatief weinig geld kon je met de al net zo opzienbarende koffiepads van Douwe Egberts snel één of twee 'bakkies' zetten.

De huishoudelijke tak van Philips, waar de Senseo en Airfryer onderdeel van zijn, werd eerder dit jaar voor 4,4 miljard euro aan de Chinese investeerder Hillhouse Capital verkocht. Philips richt zich nog wel op persoonlijke verzorging, met producten als scheerapparaten en tandenborstels.

Een klein lampje met een grote impact.

Een klein lampje met een grote impact.
Een klein lampje met een grote impact.
Foto: Inhabitat

Cassettebandje en cd waren grote doorbraken

Philishave-scheerapparaten zijn minstens zo bekend als de Senseo. De eerste Philishave verscheen in 1939 en onderscheidde zich met een roterend scheermesje. De merknaam Philishave was vervolgens maar liefst 67 jaar onafgebroken in gebruik.

In 1963 kwam Philips met het cassettebandje. De meeste exemplaren liggen inmiddels te verstoffen op zolder, maar decennialang waren ze niet weg te denken. Muziekliefhebbers waren met de komst van het cassettebandje niet langer aangewezen op grammofoonplaten. Het leidde tevens tot tal van andere innovaties, variërend van de eerste geïntegreerde radio-cassettespeler voor in de woonkamer tot aan de cassettespeler in de auto en de Walkman van concurrent Sony.

Philips herhaalde dit kunstje in 1972 met de VCR. Het bedrijf kreeg echter al snel te maken met geduchte concurrentie uit Japan, waar aan het video home system (VHS) gewerkt werd. Een tegenaanval met het Video 2000-systeem mocht niet baten, waarna Philips bij de VHS-standaard aanhaakte.

Het zou echter niet lang duren voordat de volgende belangrijke doorbraak het levenslicht zag: de compact disc (cd), waar Philips samen met Sony aan gewerkt had.

Net als met het cassettebandje een kleine twintig jaar eerder, zette de cd de muziekindustrie en de consumentenelektronicasector op hun kop. Het leidde opnieuw tot tal van andere producten en bovendien werd met de cd de basis voor de dvd en later blu-ray gelegd.

De originele Philishave uit 1939.

De originele Philishave uit 1939.
De originele Philishave uit 1939.
Foto: Koninklijke Philips

Veel flaters in de jaren negentig

Lang niet alles uit de koker van Philips veranderde in goud. Het Video 2000-systeem is daar een voorbeeld van, maar dat geldt ook voor de compact disc interactive (cd-i) uit 1991. De spelers waren te duur en met de komst van de Sony PlayStation en later de dvd was het lot van de technologie al snel bezegeld.

De volgende flater volge in het jaar erop, toen de digital compact cassette werd geïntroduceerd als digitale opvolger van het cassettebandje. Philips probeerde het format aan te slingeren met draagbare dcc-spelers en dcc-autoradio's, maar het mocht niet baten. Concurrent Sony had meer succes met de minidisc, maar beide moesten het afleggen tegen de cd en later de mp3.

Xenonverlichting was niet zozeer een flop, maar de toepassing ervan was een relatief kort leven beschoren. De Xenon HID-lampen (High Intensity Discharge) werden veel in dure auto's gebruikt, die vervolgens te herkennen waren aan de blauwe gloed van de koplampen. BMW had in 1991 de primeur, maar toen rond 2004 de ledverlichting geïntroduceerd werd, raakte xenonverlichting uit de gratie.

De draagbare dcc-speler is een zeldzaamheid.

De draagbare dcc-speler is een zeldzaamheid.
De draagbare dcc-speler is een zeldzaamheid.
Foto: SwiftingSpeed