Volgens enkele Europese leiders worden de leveringsproblemen van coronavaccins momenteel vooral veroorzaakt door productiemoeilijkheden en exportbans. Die moeten eerst opgelost worden voor eventueel over het vrijgeven van patenten kan worden gesproken, klonk het vrijdag na een Europese top.

Enkele dagen geleden lieten de Verenigde Staten plots weten dat ze vinden dat vaccinfabrikanten hun patenten moeten vrijgeven, zodat niet alleen zij, maar alle bedrijven toegang hebben tot de recepten. Hierdoor zou het bijvoorbeeld makkelijker worden voor bedrijven in ontwikkelingslanden om vaccins te maken voor de inwoners van die landen. Op dit moment zijn er met name in ontwikkelingslanden grote vaccintekorten.

De Europese Unie liet eerder al weten bereid te zijn om daarover te praten, maar kreeg meteen kritiek uit de eigen rangen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel, een van de belangrijkste Europese leiders, schoot het plan donderdagavond af omdat ze vreest dat zoiets tot minder innovatie zal leiden.

Vrijdag sprak ook de Franse president Emmanuel Macron zich uit over de discussie. "Het is niet omdat je een bedrijf de mogelijkheid geeft om een vaccin te maken dat het daar morgen ook mee kan beginnen." Daarmee bedoelt hij dat niet alle bedrijven de capaciteit en de kennis in huis hebben om daar ook effectief iets mee te doen.

'Engelstalige landen blokkeren een hoop ingrediënten'

Macron is geen tegenstander van het idee, maar denkt dat andere zaken eerst opgelost moeten worden. "De Engelstalige landen (de VS en het Verenigd Koninkrijk, red.) blokkeren een hoop ingrediënten die nodig zijn om vaccins te maken", zei hij vrijdag. "Momenteel is 100 procent van de vaccins die in de VS worden geproduceerd voor de Amerikaanse markt."

Samen met de staatshoofden van België, Spanje, Denemarken en Zweden schreef Macron een brief aan de Europese Commissie, waarin ze vragen om het verhogen van de productiecapaciteit de hoogste prioriteit te geven. Ook moet er iets aan de exportbans gedaan worden, vinden de landen.

De EU deelde al ongeveer 200 miljoen vaccins met de rest van de wereld volgens Europees Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, maar de VS kwam onlangs ook met een plan om 60 miljoen vaccins uit te delen.