Kroegen en restaurants mogen volgende week woensdag naar alle waarschijnlijkheid weer de deuren openen na een half jaar sluiting, klinkt het in de Haagse wandelgangen. Natuurlijk zullen al die gemiste omzet en de schulden die uitbaters hebben opgebouwd moeten worden goedgemaakt, en dus verwachten economen dat een drankje binnenkort meer zal kosten. Al zien ze dat eerder geleidelijk gaan.

Naar bijna tweewekelijkse gewoonte geven demissionair premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) dinsdagavond weer een persconferentie. Ze zullen volgens de geruchten onder meer aankondigen dat horecazaken weer gasten mogen ontvangen op hun terras vanaf volgende week woensdag.

Dat is goed nieuws voor de horeca-uitbaters, maar die hebben wat in te halen. De hele sector is al sinds oktober gesloten, behalve voor afhaalbestellingen, en Rabobank schat het omzetverlies in die maanden op 80 procent. "Voor het volledige jaar rekenen we op een daling van 50 procent van de omzet", zegt sectoreconoom Jos Klerx. "Dat komt dus neer op een verlies van ruim 6,5 miljard euro."

ABN AMRO analyseerde het aantal pinbetalingen in de horeca de afgelopen maanden en kwam tot de conclusie dat cafés 75 procent minder omzet draaiden sinds oktober en restaurants 53 procent verloren.

Leveranciers verhoogden prijzen

Prijsstijgingen zijn dan ook niet onwaarschijnlijk, te meer omdat leveranciers ook hun prijzen verhoogd hebben de afgelopen maanden. Heineken voerde op 1 april een verhoging van 2,7 procent door, bij AB InBev gaat het zelfs om 3,5 procent. "Dat cafés dit gaan doorrekenen, lijkt bijna onvermijdelijk", zegt Klerx. "Daarbij komt dat alle horeca-uitbaters zich dieper in de schulden hebben moeten stoppen om te overleven en dat moet goedgemaakt worden." De horecasector had eind 2020 bijna 6 miljard euro aan leningen uitstaan bij banken.

Het is vanuit een zakelijk standpunt een heel goed moment om prijzen te verhogen, vindt Klerx. "Consumenten snakken ernaar om weer met vrienden een terrasje te doen en zullen dus met plezier wat meer betalen. Maar een biertje zal niet meteen bij de heropening duurder worden. Het zal eerder op langere termijn gebeuren."

Duitsland werkt met tijdelijke toeslag

Dat zegt ook Stef Driessen, die de horeca volgt bij ABN AMRO. Hij ziet wel eerder heil in een tijdelijke toeslag. In Duitsland rekenden kroegen vorige zomer al zo'n 2,50 euro extra 'coronatoeslag' per bezoeker en Driessen ziet dat ook in Nederland gebeuren. Vorig jaar stonden Nederlandse horecaondernemers daar nog weigerachtig tegenover, maar Driessen denkt dat consumenten er nu ook klaar voor zijn. "Ik zou dat in ieder geval met plezier betalen."

Hij verwacht ook dat de horecasector efficiënter zal kunnen werken. "Mensen zijn eraan gewend dat ze een plekje moeten reserveren en dat ze hun stoel niet de hele dag bezet kunnen houden. Daardoor zal er meer aandacht kunnen zijn voor doorstroom van klanten, wat dan weer de omzet per werknemer verhoogt."

Lonen zullen stijgen in de horeca

Want de lonen, die zullen waarschijnlijk wel stijgen in de horeca, zegt Driessen. "Een heel groot deel van de personeelsleden van voor corona heeft intussen ander werk gevonden in de zorg of bij GGD's en dus zullen er tekorten zijn. Dat maakt de kans groot dat uitbaters hogere lonen gaan beloven om personeel aan te trekken."

Brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland vindt dat het aan ondernemers zelf is om die beslissing te maken, maar vindt niet dat de rekening bij de klant moet terechtkomen. "De overheid heeft gekozen voor verplichte sluiting en het niet volledig compenseren van horecaondernemers. Die schade moet de overheid goedmaken, niet de consument.", klinkt het.

Economen zien dat laatste niet meteen gebeuren, maar pleiten wel voor de verlenging van de steunpakketten en de mogelijkheid om noodkredieten ook in te zetten in de herstelfase.