Stichting Open Nederland, die deze maand in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid honderden testevenementen organiseert, mag doorgaan met de huidige opzet van het toegangstestenbeleid. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam vrijdag geoordeeld. Het kort geding was aangespannen door een groep sneltestbedrijven die de stichting beschuldigde van oneerlijke concurrentie.

De sneltestbedrijven stapten naar de rechter, omdat Stichting Open Nederland de toegangstestenopdracht aan de Baarnse onderneming Lead Healthcare had gegeven, zonder dat een ander bedrijf kans maakte op de opdracht. Dat is volgens de sneltestbedrijven kwalijk, omdat een project van dergelijke omvang openbaar aanbesteed hoort te worden. Het ministerie reserveerde ongeveer 1 miljard euro voor de stichting.

Door die procedure had Lead Healthcare een "onoverbrugbare voorsprong" op concurrenten, zeggen de bedrijven. Al deze bedrijven, inclusief Lead Healthcare, dingen nu naar contracten voor het afnemen van toegangstests vanaf mei. De deadline voor die aanbesteding was vrijdag 12.00 uur.

Vanwege de genoemde voorsprong wilden de sneltestbedrijven de huidige aanbestedingsprocedure via de rechter laten stilleggen. Maar de rechtbank heeft dus ondanks de bezwaren besloten de openbare aanbesteding niet te staken. Omdat er spoed bij was, heeft de rechter slechts de beslissing bekendgemaakt. De motivering volgt uiterlijk op 29 april.

Grootste aanbieder is blij met uitspraak

Spoedtest.nl, met 69 locaties de grootste aanbieder van sneltests in ons land, is desondanks blij met de uitspraak. "Ik ben nog steeds van mening dat het goed zou zijn als iedereen kan meehelpen, maar het is me de afgelopen dagen duidelijk geworden dat niet iedereen aankan wat de overheid vraagt", zegt oprichter Rasmus Emmelkamp tegen NU.nl. "Daarom denk ik dat veel bedrijven zich nu zullen terugtrekken en dat wie het wel aankan een eerlijke kans zal krijgen. Wij dingen alvast mee en willen een deel van de oplossing zijn."

Concurrent HealthCheckCenters besloot zich donderdagavond terug te trekken, omdat de regels te strikt zijn. "De voorwaarden zijn zo opgesteld dat alleen grote bedrijven een kans maken. Ik draag heel graag mijn steentje bij, maar wel op een eerlijke en fatsoenlijke manier", laat CEO Maarten Cuppen weten.

Ophef rond stichting die voor sneltestsamenleving moet zorgen

De stichting kreeg de opdracht de samenleving deels te heropenen door op grote schaal te testen op het coronavirus. De Staat heeft de kosten van dit project op zo'n 925 miljoen euro geraamd.

De opzet van de stichting leidde eerder deze week tot ophef. Uit onderzoek van Follow the Money bleek niet alleen dat een openbare aanbesteding ontbrak, maar ook dat de door de overheid gekozen constructie niet transparant is en het toezicht ontbreekt. Volgens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) was een openbare aanbesteding niet mogelijk, omdat het sneltestexperiment snel moest worden opgestart.