Ondernemers vrezen dat ze nog geruime tijd in onzekerheid zitten doordat de formatie van een nieuw kabinet weleens lang kan duren nu de positie van demissionair premier Mark Rutte verzwakt is door het debat over de uitgelekte documenten van de verkenners. Volgens Hans Biesheuvel van ondernemersorganisatie ONL was de politiek "de afgelopen dagen vooral met zichzelf bezig in plaats van met problemen van bedrijven".

Biesheuvel stuurde eerder deze week een brief naar premier Rutte. Daarin drong hij erop aan met een herstelplan voor de economie te komen. Ook wil de ONL-voorman een beter vaccinatiebeleid, evenals een duidelijk plan voor de heropening van onder meer winkels en horeca.

"Die drie zaken zijn essentieel. Je hoeft niet te wachten op een nieuwe regering om dit aan te pakken. Zorg voor genoeg steun in de Tweede Kamer, voer het in, en ga daarna formeren. Dan maakt het niet uit hoelang dat duurt", aldus Biesheuvel.

Hij ergert zich vooral aan het feit dat bedrijven langer in onzekerheid zitten. "Veel ondernemers steken zich nu in de schulden, in de hoop dat ze snel weer open mogen. Maar ze willen wel weten of dat allemaal nog de moeite waard is, en daarvoor hebben ze duidelijkheid van de politiek nodig. Maar door al het gedoe van de afgelopen dagen is er alleen maar meer onzekerheid."

Dit gebeurde donderdagnacht: motie van afkeuring en Rutte maakt excuus
246
Dit gebeurde donderdagnacht: motie van afkeuring en Rutte maakt excuus

Herstelplan is snel nodig

Ook werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland maken zich zorgen over de traagheid in Den Haag. "We zitten midden in een grote crisis die een zware wissel trekt op bedrijven. Perikelen rond de formatie mogen onder geen beding de aanpak van die crisis en de steun aan ondernemers raken."

Net als ONL pleiten de twee organisaties voor een snel herstelplan en vragen ze de politiek daar niet mee te wachten tot er (na lang formeren) een nieuw kabinet is. "Ondernemers zijn gebaat bij een gezwinde formatie en een stabiel kabinet, want we staan voor tal van grote uitdagingen."

Nieuw kabinet geen garantie voor duidelijkheid

Dat er met een nieuw kabinet een einde komt aan de onzekerheid, betwijfelt Bas Jacobs, hoogleraar economie aan de Erasmus School for Economics. "Het coronabeleid van het kabinet is onduidelijk en geeft daarmee onzekerheid. Maar ik heb niet gezien dat de meeste partijen dit beleid tijdens de verkiezingscampagne fundamenteel ter discussie hebben gesteld." Een nieuw kabinet betekent daarom volgens hem niet automatisch dat er ander, duidelijker coronabeleid komt.

Hij betwijfelt sowieso of de perikelen van de afgelopen week veel gevolgen hebben voor het coronabeleid. "Het vaccineren gaat gewoon door en het coronasteunpakket kan zonodig worden aangepast door het huidige, demissionaire kabinet."

Toch is een scenario denkbaar waarin wel degelijk extra problemen ontstaan voor ondernemers, denkt Jacobs. "Het kan dat Rutte nu zo beschadigd is dat het niet lukt om een nieuw kabinet te vormen. Dan moeten er nieuwe verkiezingen komen, waarbij het bovendien de vraag is of de VVD de grootste blijft. In zo'n geval zou veel extra onzekerheid ontstaan, wat slecht is voor bedrijven."