De Belastingdienst stuurt een brief naar 240.000 Nederlanders die in de Fraude Signalering Voorziening (FSV) stonden, een lijst met mensen van wie de dienst vermoedde dat ze fraudeerden. Eva González Pérez, de advocaat die de toeslagenaffaire aan het rollen bracht, zet vraagtekens bij de gevolgde procedure.

De FSV was een geheime zwarte lijst waar de Belastingdienst mensen op plaatste die als potentiële fraudeurs werden aangemerkt. Burgers die hierop terechtkwamen liepen de kans allerlei problemen te krijgen, bijvoorbeeld bij het aanvragen van een uitkering, een toeslag of een huurwoning. De Belastingdienst deelde deze gegevens met andere instanties.

Na onthullingen door Trouw en RTL besloot de dienst in februari 2020 de lijst niet meer te gebruiken omdat die in strijd was met persoonsverwerkingswet AVG, maar ook dat er heel wat mensen onterecht op de lijst waren terechtgekomen. Begin februari van dit jaar toonde de Tweede Kamer zich geïrriteerd over de trage manier waarop de Belastingdienst handelt in deze zaak.

Gegevens werden eindeloos bewaard

In februari dit jaar bleek na intern onderzoek dat het bij sommige mensen niet duidelijk was hoe ze op de lijst waren gekomen. De gegevens, waaronder de herkomst van mensen, werden eindeloos bewaard en vele mensen hebben tot op de dag van vandaag geen idee dat ze in de database zitten.

Verder onderzoek van de dienst wijst nu uit dat er zeker 240.000 mensen in het systeem zaten. Hoeveel er onterecht in zaten, moet nu nog bekeken worden, zegt de Belastingdienst tegen NU.nl.

Belastingdienst geeft toe dat er fouten zijn gemaakt

De instantie gaat nu een brief sturen naar de mensen die in het systeem zaten om spijt te betuigen voor het feit dat hun opname in de FSV niet conform de AVG-wetgeving was. En ze geeft ook toe dat er fouten zijn gemaakt. "Bij een nog onbekend aantal is mogelijk een verzoek om een betalingsregeling of minnelijke schuldsanering automatisch afgewezen omdat zij in de fraudesignaleringsvoorziening stonden", meldt de dienst.

Alleen krijgt niet iedereen een brief. De ouders in de toeslagenaffaire rond kinderopvang worden over de zaak apart geïnformeerd door hun persoonlijke zaakbehandelaar en mensen bij wie er juridische complicaties zijn worden ook niet op de hoogte gesteld.

Renske Leijten, Tweede Kamerlid voor de SP, is het daar niet mee eens. "Stuur gewoon een brief naar iedereen die in de FSV was opgenomen en mensen kunnen dan zelf zien wat ze ermee doen. Iedereen begrijpt dat er een zekere mate van toezicht moet zijn, maar dan moeten ze daar transparant over zijn in plaats van zich te verschuilen achter dit soort oncontroleerbare maatregelen. Het is goed dat ze eindelijk iets doen, maar het is weer half werk. Waarom doen ze weer alleen het minimale? We hadden toch afgesproken dat dit voorbij was?"

Verder onderzoek naar mogelijke compensatie

Advocaat González Pérez, die de slachtoffers van de toeslagenaffaire bijstaat, hekelt dat de brief niet erg helder is. "Gezien er in het verleden informatie gedeeld is met andere instanties, vraag ik me af of ze dat ook opnieuw gaan rechtzetten. Want ik stel me in deze hele zaak toch vragen over de privacywetgeving rond gegevens delen met derden."

Verder vraagt ze zich af wat er nu met de gegevens gebeurd is. "Ze spreken over opschonen. Is alles dan gewist of toch veiliggesteld in een archief? En hoe zijn die mensen überhaupt op die lijst gekomen als ze daar niet op moesten staan? En hoe zit het met een mogelijke compensatie?"

In een reactie laat de Belastingdienst weten dat de dossiers die in aanmerking komen om vernietigd te worden apart zijn opgeslagen en dat onderzocht zal worden wie er eventueel recht heeft op compensatie. Hoewel de dienst vrijdagmorgen niet duidelijk was over het al dan niet willen uitbetalen van eventuele compensatie, heeft de fiscus vrijdagmiddag alsnog te kennen gegeven dat wel degelijk te willen.