Het Europees Parlement stemt in met een tijdelijk coronaherstelfonds van 672,5 miljard euro. Dat geld is bedoeld om de economische en sociale gevolgen van de COVID-19-pandemie in de EU te boven te komen. Lidstaten kunnen in de lente hun plannen indienen om in aanmerking te komen voor het geld. Voor Nederland is circa 5,6 miljard euro beschikbaar.

Het gaat om 312,5 miljard euro aan subsidies en 360 miljard euro aan gunstige leningen. Het herstelfonds werd in het leven geroepen na moeizame onderhandelingen tussen de 27 regeringen en is het belangrijkste onderdeel van een grotere serie coronamaatregelen ter waarde van in totaal 750 miljard euro.

De lidstaten kunnen alleen aanspraak maken op het fonds als ze in Brussel een gedetailleerd herstelplan indienen. Dat moet aan een tiental voorwaarden voldoen; zo moet minstens 37 procent worden geïnvesteerd in projecten die de klimaatverandering helpen bestrijden en 20 procent in digitalisering.

In ruil voor de steun worden er hervormingen geëist, bijvoorbeeld op de arbeids- of woningmarkt. Ook is een waarborg opgenomen dat de geldkraan dichtgedraaid kan worden voor landen die de rechtsstaat ondermijnen.

Goedkeuring van Europese Commissie en lidstaten nodig

De plannen moeten worden goedgekeurd door de Europese Commissie en daarna door de lidstaten. Het geld zal steeds in delen worden uitbetaald en er is toezicht op de uitgaven. "Wij willen er zeker van zijn dat dit geld op de goede plek terechtkomt", zegt Europarlementariër Esther de Lange (CDA), een van de toezichthouders op de uitvoering van het fonds. "Deze steun mag geen blanco cheque zijn, maar moet de economie versterken en hervormingen ondersteunen."

Volgens ingewijden hebben achttien lidstaten hun conceptplannen al besproken met de Europese Commissie, en zes delen ervan. Veel landen willen investeren in de renovatie van gebouwen om die duurzaam te maken, blijkt daaruit. Ook gaan verschillende landen samenwerken in projecten voor schone brandstoffen als waterstof, zeggen de EU-bronnen.

Drie landen, waaronder Nederland, hebben nog niets laten weten over hun strategie om uit de coronacrisis te komen. Den Haag zal pas na de verkiezingen een herstelplan indienen en geen leningen aanvragen, omdat Nederland al heel gunstig kan lenen op de kapitaalmarkt, heeft minister Wopke Hoekstra (Financiën) eerder laten weten.