Brexit is terug. De Britten hebben de Europese Unie inmiddels verlaten, maar de twee partijen bakkeleien nog altijd over hun toekomstige relatie. De tijd dringt om een oplossing te bereiken en het nieuws stapelt zich snel op, dus we praten je snel even bij over wat er deze week is gebeurd.

Afgelopen donderdag kregen we een voorproefje van wat ons mogelijk te wachten staat als het Verenigd Koninkrijk en de EU er samen niet uit komen: een kilometerslange file van vrachtwagens bij de Britse havenplaats Dover.

Die file was op donderdag zo'n 30 kilometer lang, maar kan nog veel langer worden in een no deal-scenario. De Britse overheid verwacht in dat geval rijen bij de grens van wel zevenduizend vrachtwagenchauffeurs die zonder de juiste papieren de EU in willen. De chauffeurs zouden dan ongeveer twee dagen moeten wachten voor ze de grens over kunnen.

De douane rekent erop dat oponthoud en opstoppingen ook in de Rotterdamse haven in de eerste vier tot zes weken van 2021 onvermijdelijk zullen zijn door de Brexit. Naar verwachting beschikt een op de vier vervoerders die naar het VK gaan niet over de juiste documenten.

"Ondanks de gerealiseerde voorzieningen en het vele voorbereidende werk van de douane en andere partijen in de haven zal er oponthoud zijn", zei Nanette van Schelven, directeur-generaal van de douane, eerder deze week in gesprek met NU.nl.

De douane gaat in de eerste weken van januari in crisismodus werken. Dat betekent dat de help- en servicedesks rekening houden met een toename van het aantal vragen.

Op één punt wel overeenstemming

De EU en het VK zijn het in de handelsgesprekken nog altijd niet eens over visserij, eerlijke concurrentie en toezicht. Op één punt waren de partijen de afgelopen week echter eensgezind: het wordt moeilijk om tijdig een handelsakkoord te sluiten, ook al wordt een voortzetting van de gesprekken deze week niet uitgesloten.

De Britse premier Boris Johnson zei donderdag na een telefoontje met voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie dat de onderhandelingen "in een ernstige toestand" verkeerden. Als de EU geen aanzienlijke concessies wil doen, lopen de onderhandelingen volgens hem stuk.

Von der Leyen zei op haar beurt dat het "een grote uitdaging" wordt om in de handelsgesprekken met het VK alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.

Michel Barnier, hoofdonderhandelaar namens de EU, deed vrijdag ook een duit in het zakje door te stellen dat de EU en het VK "nog maar een paar uur" over hebben om een no deal-scenario aan het eind van het jaar te voorkomen.

Het net sluit zich

Barnier deed zijn uitspraak na telefonisch contact op vrijdag tussen Johnson en Von der Leyen.

Laatstgenoemde zei na het telefoongesprek dat er "substantiële vooruitgang" was geboekt, maar beide leiders benadrukten dat de partijen nog erg ver uit elkaar liggen op het gebied van visserij.

In de huidige situatie mogen alle Europese vissers in alle EU-wateren vissen. Die afspraken vervallen over een kleine drie weken.

Voor de Britten is de visserij vooral van symbolisch belang. Met slogans als Take back control hameren de Brexit-voorstanders in het VK al langer op hun soevereiniteit. "Wij respecteren de Britse soevereiniteit, maar als zij onze vissers weren, moet de EU daarop kunnen reageren", aldus Barnier.

Nu 2021 om de hoek ligt is het nog maar de vraag of de partijen er op tijd uit komen. "Een deal is mogelijk, maar het pad daarnaartoe is erg nauw", aldus Barnier. Anders gezegd, het net rond de onderhandelingsruimte lijkt zich te sluiten.