De afgelopen jaren zijn veel minder mensen met een arbeidsbeperking aan het werk geholpen dan de jaarlijkse rapportages van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid laten zien. Dat meldt Cedris, de brancheorganisatie van sociale werkbedrijven.

In 2013 spraken het Rijk, werkgevers en vakbonden af dat er in 2025 zeker 125.000 extra banen zouden zijn voor mensen met een beperking. Cedris liet onderzoeksbureau Capeladvies een herberekening maken op basis van beschikbare data over deze zogenoemde banenafspraak.

Uit dat onderzoek concludeert de organisatie dat er in de afgelopen jaren niet 53.000, zoals het ministerie zegt, maar slechts 12.000 extra werkplekken bij zijn gekomen voor mensen met een beperking.

Onderzoeker en financieel expert Robert Capel legt in Trouw uit dat er een aantal oorzaken zijn voor het grote verschil. Zo zijn tienduizend banen toegerekend aan werkende jonggehandicapten met een uitkering, terwijl zij al eerder aan het werk waren.

"Wajongers die een baan hebben, tijdelijk uitvallen en daarna weer in dezelfde of een andere functie aan de slag gaan worden als een nieuwe baan geteld. Zo worden wisselingen geteld, maar komen er geen extra banen voor de doelgroep bij", stelt Capel.

Ook worden elfduizend extra banen van leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en het praktijkonderwijs meegeteld, terwijl zij vroeger zonder de banenafspraak ook gewoon regulier gingen werken.

FNV: Uitkomst strookt met geluiden uit achterban

Volgens FNV komt de conclusie overeen met wat de vakbond van zijn eigen achterban hoort. "We krijgen nog vaak meldingen van mensen met een beperking die - ondanks het banenplan - enorm veel moeite hebben om werk te vinden", zegt vicevoorzitter Kitty Jong tegen Trouw.

Piet Fortuin, voorzitter van vakbond CNV, benadrukt dat de voorwaarden om mee te tellen voor het banenplan meerdere keren zijn aangepast. "Steeds meer mensen vallen nu onder de banenafspraak, ook mensen die makkelijk aan het werk komen."

Cedris: Aanvullende maatregelen nodig

Cedris zegt dat de banenafspraak ondanks goede bedoelingen zijn doelen niet heeft bereikt. De organisatie wil daarom aanvullende maatregelen, zodat de werkgelegenheid voor mensen met een arbeidsbeperking alsnog substantieel toeneemt.

Zowel het ministerie van Sociale Zaken als MKB-Nederland en VNO-NCW laten in een reactie weten zich niet te herkennen in de cijfers uit het onderzoek. "De resultaten van de Banenafspraak worden jaarlijks door het UWV gemonitord volgens de afspraken in de wet. Bij deze afspraken is Cedris ook altijd betrokken geweest", zegt een woordvoerder van het ministerie. "Doel van de Banenafspraak is mensen met een beperking aan een baan te helpen bij een reguliere werkgever, niet in een gecreëerde werkomgeving. Vooral marktwerkgevers hebben mooie resultaten behaald."

Ze zegt ook dat er nog een lange weg te gaan is en dat er daarom gesprekken worden gevoerd met sociale partners en gemeenten over de toekomst van de Banenafspraak. "Het doel is en blijft om zo veel mogelijk mensen aan een baan te helpen en ervoor te zorgen dat zij deze baan behouden."