Veel Nederlanders dreigen volgend jaar minder pensioen te ontvangen. Pensioenfondsen stonden er eind september weliswaar beter voor dan enkele maanden geleden, onder andere door een minder hoge levensverwachting, maar ze zijn niet uit de gevarenzone. Dat blijkt uit cijfers die de fondsen dinsdag publiceerden. Ook dreigen premiestijgingen.

Pensioenfondsen moeten korten op de pensioenen als hun dekkingsgraad, de mate waarin een fonds aan zijn toekomstige verplichtingen kan voldoen, aan het einde van dit jaar onder de 90 procent ligt. Bij het grootste fonds van Nederland, ambtenarenfonds ABP, was deze dekkingsgraad eind vorige maand 88,2 procent. Dat was hoger dan de 85,2 procent aan het einde van het tweede kwartaal.

De stijging kwam onder andere doordat de levensverwachting in de afgelopen jaren minder hard steeg dan aanvankelijk gedacht, waardoor de fondsen minder toekomstige betalingsverplichtingen hebben. De gevolgen van COVID-19 zijn hierin niet meegenomen. Hierover bestaat nog te veel onzekerheid.

De minder hoge levensverwachting zorgt echter niet dat het ambtenarenfonds uit de problemen is. "Zoals het er nu voor staat, is de kans op een pensioenverlaging voor volgend jaar reëel", zegt ABP-voorzitter Corien Wortmann-Kool. "Bij de huidige stand zou dat voor een gemiddeld ABP-pensioen van 700 euro netto ongeveer 15 euro netto per maand zijn."

Andere fondsen sluiten verlaging ook niet uit

Het Pensioenfonds voor Zorg en Welzijn (PFZW) zag ook dat zijn dekkingsgraad eind september met 88,5 procent niet hoog genoeg was. "We houden serieus rekening met een verlaging van de pensioenen in 2021", aldus het fonds in een toelichting.

De pensioenfondsen voor de metaal- en technieksector, PME en PMT, hadden eind september dekkingsgraden van respectievelijk 93,7 en 92,2 procent. Hoewel dat op het eerste gezicht voldoende lijkt, zijn de fondsen allerminst zeker dat een pensioenverlaging van de baan is.

Ondanks de stijging "blijft er een kans dat de dekkingsgraad voor het einde van het jaar wegzakt onder de 90 procent en dat we de pensioenen volgend jaar moeten verlagen", zegt voorzitter Eric Uijen van PME. Ook PMT sluit een verlaging niet uit.

Oorzaak van de problemen bij de verschillende fondsen waren de tegenvallende rendementen op beleggingen in het eerste deel van het jaar, toen de coronacrisis losbarstte. Sindsdien zijn de fondsen enigszins hersteld van de klap, maar nog niet dusdanig dat pensioenverlagingen van de baan zijn.

Pensioenpremies worden mogelijk verhoogd

De huidige financiële positie van de fondsen betekent ook dat sommige van deze de pensioenpremie wellicht moeten verhogen. Zo gaf ABP in de zomer al aan te verwachten dat de premies met enkele procentpunten omhooggaan in 2021. Het PFZW meldt woensdag dat het ook een premiestijging verwacht.

De financiële huishouding van het pensioenfonds voor de bouwsector (bpfBOUW) stond er eind september stukken beter voor, met een dekkingsgraad van 107,1 procent. Het fonds spreekt dan ook niet over een mogelijke verlaging van de pensioenen.

Stel je vraag