Sigaretten krijgen vanaf 1 oktober een neutrale verpakking, waarbij vrijwel alle merkuitingen verboden zijn. Dat is het gevolg van nieuwe regels, die roken onder jongeren verder moet ontmoedigen. Het rood-witte Marlboro-logo en de bekende Camel-dromedaris verdwijnen dus geleidelijk uit de schappen.

Alleen de merknaam en merkvariant mogen nog op het pakje staan en bovendien alleen nog in neutrale letters. De rest van de verpakking is grotendeels groenbruin en bestaat verder uit waarschuwingen en andere wettelijke voorschriften, een barcode en informatie over de producent.

Er zijn al regels die merkuitingen fors inperken, bijvoorbeeld omdat twee derde van een verpakking uit waarschuwingen moet bestaan. Toch vindt het kabinet dat niet genoeg. Gebruik van aantrekkelijke kleuren, een bekend logo of andere uitingen, kan met name jongeren aanzetten tot koop. Tevens leidt dit de aandacht af van waarschuwingen die op het pakje staan.

Het kabinet heeft het beleid om roken zoveel mogelijk te ontmoedigen, vooral door te voorkomen dat mensen ermee beginnen. Veel rokers starten op jonge leeftijd en zijn in die fase extra gevoelig voor merkuitingen. Daarom is besloten om de verpakkingsregels verder aan te scherpen.

Dit betekent overigens niet dat donderdag al meteen alle verpakkingen vervangen zijn. Verkopers krijgen een jaar de tijd om hun oude voorraden te verkopen.

Boetes kunnen oplopen tot 4.500 euro

Inspectiedienst NVWA voert controles uit en kan boetes opleggen aan verkopers. De straffen kunnen bij herhaaldelijke overtredingen oplopen tot 4.500 euro. De nieuwe regels gelden vanaf 1 oktober voor sigaretten en shag. Voor sigaren en elektronische sigaretten zijn soortgelijke regels in de maak, die waarschijnlijk ingaan in 2022.

Of de maatregel ook effect heeft, is niet echt duidelijk. Diverse andere landen hebben de neutrale verpakkingen al eerder ingevoerd, onder meer Australië, dat de strengere regels als eerste invoerde in december 2012. Sindsdien zijn in Australië diverse onderzoeken gedaan naar het nut van de nieuwe regels.

Maar omdat de invoering onderdeel was van een breder pakket maatregelen, is het voor onderzoekers moeilijk om het effect van uitsluitend de neutrale verpakkingen in kaart te brengen. Volgens Trimbos, een Nederlands kennisinstituut voor onder meer tabaksgebruik, is daardoor moeilijk vast te stellen of de neutrale pakjes echt zorgen voor minder rokers.

Tabak moet uit het zicht: waarom wordt roken niet verboden?
112
Tabak moet uit het zicht: waarom wordt roken niet verboden?

Ook treinstations worden helemaal rookvrij

Vanaf 1 oktober zijn ook treinstations rookvrij. Op perrons konden reizigers tot dusver nog roken. NS en ProRail hebben echter de afgelopen tijd de rookfaciliteiten overal weggehaald.

De strengere regels volgen op eerdere maatregelen dit jaar. Zo zijn de accijnzen in 2020 al tweemaal verhoogd, is er een rookverbod gekomen op schoolterreinen en moeten supermarkten hun rookwaar uit het zicht leggen. Andere verkooppunten, behalve tabakspeciaalzaken, moeten dat vanaf 2021 doen.