Ruim 2.500 gelekte documenten van de Amerikaanse antiwitwascel FinCEN onthullen grote stromen van verdacht, zwart en crimineel geld bij grote internationale banken. Dat blijkt zondag uit onderzoek van meer dan honderd mediaorganisaties in ruim 88 landen, waaronder Trouw, Het Financieele Dagblad en onderzoekscollectief Investico.

Uit de documenten blijkt onder meer dat twee Nederlandse bedrijven mogelijk miljarden illegale dollars hebben weggesluisd uit Rusland, schrijven de drie Nederlandse media. Rijke Russen konden zo in het geheim hun geld naar het Westen verplaatsen. Een dochteronderneming van ING in Polen speelde daarbij een belangrijke rol, aldus de drie media.

Het gaat om documenten die gelekt zijn van Amerikaanse financiële opsporingsdienst Financial Crimes Investigation Network (FinCEN) tussen 2000 en 2017. Banken sturen wereldwijd rapporten naar FinCEN als ze zich zorgen maken over verdachte transacties. Deze documenten zouden volgens BBC News zeer goed bewaarde geheimen zijn van de internationale bankensector. De documenten gaan over zo'n 2,3 biljoen dollar (bijna 2 biljoen euro) aan financiële transacties.

De documenten zijn gelekt aan nieuwssite Buzzfeed en gedeeld met partnermedia van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ). Meerdere media publiceerden zondag rond 19.00 uur onthullingen die uit de documenten voort zijn gekomen. Onder meer vermeende misstanden binnen de Britse bank HSBC, ING, Deutsche Bank, JP Morgan en Barclays Bank komen aan het licht.

'Nederlanders spelen een hoofdrol'

Uit een van de documenten zou blijken dat Nederlandse bedrijven Schildershoven Finance BV en Tristane Capital een sleutelrol hebben gespeeld in het heimelijk verplaatsen van miljoenen euro's uit Rusland, schrijven Trouw, Het Financieele Dagblad en Investico.

De twee bedrijven gebruikten daarbij een wisseltruc met aandelen of obligaties die 'spiegelhandel' genoemd wordt. De Nederlandse handelaren gebruikten een rekening van ING Slaski, een Poolse dochter van ING. Deze bank voerde deze aandelentransacties ook uit voor de twee bedrijven, schrijven de drie media.

ING Slaski zou zo'n 675 miljoen dollar aan betalingen gefaciliteerd hebben aan bedrijven die door FinCEN tot een witwasnetwerk worden gerekend, zou blijken uit de documenten.

ING Slaski en ING Groep zeggen tegen de drie Nederlandse media niet te kunnen reageren op individuele gevallen. Wel meldt de bank onderzoek te zullen doen naar de berichten over spiegelhandel. Huidige en voormalige bestuurders van Schildershoven en Tristane zeggen niet inhoudelijk te willen reageren tegenover de drie media.

'FinCEN-leaks geven ongeëvenaard inzicht in corruptie'

De rapporten over 'verdachte handel' geven een ongeëvenaard inzicht in wereldwijde financiële corruptie, de banken die het mogelijk maken en overheden die het laten gebeuren, schrijft Buzzfeed. Ook zou het aantonen hoe zwak de regels zijn die verdachte transacties moeten voorkomen.

Banken delen zogeheten Suspicious Activity Reports (SAR) met FinCen om verdachte transacties aan te merken. Maar wettelijk gezien is het niet genoeg om alleen deze rapporten in te dienen, aldus BBC News. De banken moeten weten wie de klanten zijn en dit verdachte geld niet langer aannemen of verplaatsen, schrijft de Britse omroep.

De ruim 2.500 gelekte documenten vormen slechts een klein deel van de SAR-rapporten die in de periode 2000 tot en met 2017 ingediend zijn bij FinCEN, aldus Fergus Shiel van het ICIJ tegen de Britse omroep. Volgens Shiel geven de documenten inzicht in "wat banken weten van immense geldstromen van verdacht geld die de wereld over gaan".