Piloten gaan door een moeilijke tijd door de coronacrisis. Vliegtuigen staan vooral aan de grond en bij veel maatschappijen vallen ontslagen. Ooit was het een droomberoep, maar nu kennen ze onzekere tijden. NU.nl spreekt vier piloten hoe zij de afgelopen periode hebben ervaren.

Het vliegverkeer start langzaam weer op, maar veel piloten hebben nog geen werk. En als ze al werken, is het niet fulltime en krijgen ze minder betaald.

"Ik ben zzp'er en krijg betaald per vliegreis. Sinds begin maart zit ik thuis zonder inkomen", vertelt Bart, piloot bij Ryanair.

"Van tevoren weet je niet hoe lang je niet kunt vliegen. Daardoor is alles onzeker. We hebben uitgerekend hoelang we van de spaarrekening onze vaste lasten konden betalen. We gaan niet op uitjes of vakantie en denken wel drie keer na over een ijsje. Dat geld is er niet meer."

Maurice is piloot bij een Chinese vliegmaatschappij. Ook hij zit momenteel zonder werk, maar kon in China voor de crisis meer verdienen en investeerde in vastgoed. "Ik zit in een fortuinlijke situatie. Maar daarvoor heb ik offers moeten brengen."

"In China heb je te maken met een zware werkomgeving, waarbij je als Europeaan veel met discriminatie te maken krijgt. Daarnaast zijn er veel extra studies en woont mijn gezin in Nederland."

'Je kunt er niks aan doen'

Hoewel Ryanair vaak onder het vergrootglas ligt, is Bart niet negatief over zijn werkgever. "Je weet wat je tekent bij je contract. De werkomstandigheden zijn soms niet goed en contracten rammelen aan alle kanten. Voor mij werkte het tot er een virus uitbrak."

Waar collega's hun baan verloren, kon Bart vorige week weer aan het werk. "Weliswaar in een aangepast rooster met een nieuw contract, waarbij ik 40 procent van mijn tarief in heb moeten leveren."

"Die korting vind ik onverantwoord", spreekt Maurice zich uit voor Bart. "Het is vervelend voor hem en hij kan er niks aan doen. Bij sommige maatschappijen, zoals KLM, spekt de overheid bij. Dat is oneerlijk."

Luchtvaart niet meer sexy

De sector is hard getroffen, Maurice erkent dat het imago daardoor een flinke deuk heeft opgelopen. "Het gouden randje is er wel vanaf. Mijn dochter (13) vroeg laatst aan mij: is piloot zijn leuk? Ik heb haar aangeraden een ander vak te kiezen."

"Mijn hart gaat nog steeds sneller kloppen als ik een vliegtuig hoor overkomen, maar door de werkdruk en financiële consequenties snap ik dat jongeren nu voor wat anders kiezen. Vroeger kon je de opleiding, vaak duurder dan 100.000 euro, binnen een paar jaar afbetalen. Dat gaat nu niet meer."

Toch heeft niet elke piloot het zwaar te verduren door de coronacrisis. Richard vliegt met een privéjet en is freelance instructeur. Hij heeft geluk gehad, hij werd doorbetaald en is inmiddels vol aan de bak. "We hebben het nog niet eerder zo druk gehad als nu. Op een behoorlijk aantal aanvragen moet nee verkocht worden."

"Ik zeg al vanaf mijn vierde dat ik wil vliegen. Maar het is voor veel mensen geen droomberoep meer. Voor de crisis werd er nog ingezet op het opleiden van nieuwe mensen. Door de crisis is dat helemaal tot stilstand gekomen."

Coronacrisis als redding

De vrachtvluchten zijn ondanks het coronavirus gewoon doorgegaan. Piloot Evan kon daarom door blijven vliegen de afgelopen maanden. De coronacrisis was zelfs de redding voor hem en zijn werkgever. "Het bedrijf stond op het punt om te vallen, we hadden onze opzegtermijn al gekregen. Maar omdat de vraag naar luchtvracht enorm steeg, zijn we herstart met geld vanuit de Engelse overheid."

"De vrachtprijs is van zo'n 14 dollar (ongeveer 11,88 euro) per kilo naar meer dan 40 dollar per kilo gegaan. Daardoor heeft ons moederbedrijf alle schulden van de afgelopen vijf jaar in drie maanden kunnen afbetalen", aldus Evan.

"Er komen vliegtuigen bij, we vernieuwen de vloot met zuinigere toestellen. Die zijn nu spotgoedkoop omdat passagierstoestellen geannuleerd zijn, vliegtuigmakers in de problemen zitten en ze er vanaf willen", verklaart hij.

'Over drie à vier jaar terug op oude niveau'

De verhalen van Richard en Evan zijn de uitzonderingen. "De luchtvaart is kapotbezuinigd", stelt Maurice. "Piloten verdienen dan wel boven modaal, maar daar zit ook een prijskaartje aan. We hebben trainingen, examens en werkstress. Daarnaast heb ik nu eindelijk eens een goede nachtrust, die miste ik ook."

"De tik van het virus heeft iedereen geraakt. Want het publiek is een beetje klaar met vliegen. Ik stap zelf ook liever niet het vliegtuig in nu. Ik denk dat de luchtvaart pas over drie à vier jaar op het oude niveau zit, wat betreft passagierscapaciteit."

Een onzekere toekomst dus, maar Bart ziet hem positief in. "Het laatste wat ik wil, is ons huis verkopen. Maar ik zit nog wel met de vraag hoe we het dicht gaan breien. Omdat ik zo nu en dan weer kan vliegen, is het afbetalen van de hypotheek een kwestie van net wel of net niet. Er zal een oplossing komen. Hoe? Dat weet ik nog niet."

De volledige namen van de piloten zijn bij de redactie bekend en hun werkzaamheden zijn geverifieerd.