Tesla groeide de afgelopen jaren uit tot de waardevolste automaker ter wereld. Met gedurfde innovaties en veel lef streefde het bedrijf van miljardair Elon Musk traditionele concurrenten in marktwaarde voorbij, met hulp van concurrerende bedrijven Toyota en Daimler.

Mercedes-moederbedrijf Daimler had al vroeg in de smiezen dat Tesla, dat uitsluitend elektrische auto’s maakt, weleens groot kon worden. In 2009 investeerden de Duitsers 50 miljoen euro in het bedrijf van Musk en kregen ze daarmee bijna 10 procent van de aandelen in handen. De topman heeft de afgelopen jaren meermaals aangegeven dat Tesla het niet gered zou hebben zonder die hulp van Daimler.

De stap gaf Daimler inzicht in hoe de Tesla-topman te werk ging: hij was bereid om technologie op de markt te brengen die niet perfect was, om die vervolgens te verbeteren door continu digitale updates te versturen. Dat dit aanvankelijk weinig winst opleverde, deed er niet toe.

Duitse aanpak botste met Tesla's manier van werken

Na het verwerven van het belang hielpen de Duitsers Tesla bij het op de markt krijgen van de Model S. In ruil daarvoor kreeg Daimler toegang tot de technologie die Tesla in de voertuigen verwerkt. De accutechniek zagen we terug in de preproductie-exemplaren van de Smart Electric Drive, de expertise op het gebied van elektrische aandrijving in de Mercedes B-Klasse Electric Drive.

Toch besloot de Duitse autobouwer in 2014 om het belang in Tesla te verkopen. Er was te veel twijfel of de manier van werken van het Amerikaanse bedrijf ooit op grote schaal kon worden toegepast. Had Daimler zijn aandelen gehouden, dan zouden ze nu 7,4 miljard dollar (zo'n 6,3 miljard euro) waard zijn geweest, zo becijferde Bloomberg eerder deze maand.

Ingewijden bij Daimler die destijds betrokken waren bij de samenwerking met Tesla zagen dat de traditionele aanpak van de Duitsers botste met de vooruitstrevende manier van werken van de Amerikanen, waarbij radicale ideeën en snelle innovatie centraal stonden.

Toyota kwam tot zelfde conclusie

Ook het Japanse Toyota startte in 2010 een samenwerking met Tesla voor de ontwikkeling van een nieuw model. De Japanners waren onder de indruk van de snelheid waarmee Tesla het nieuwe model ontwikkelde.

Maar ze kwamen vrij snel tot dezelfde conclusie als Daimler: de werkwijze van de Amerikanen zou niet geschikt zijn voor massaproductie, omdat daarmee niet kon worden voldaan aan de eisen die Toyota stelt op het gebied van veiligheid en levensduur.

Desondanks besloot Musk om door te gaan met zijn manier van werken, hoewel grote winsten nog altijd uitbleven. Sindsdien lijkt het tij gekeerd. Onder meer door het dieselschandaal steeg de populariteit van elektrisch rijden, waarvan Tesla profiteerde. De verkoopcijfers gingen de laatste jaren drastisch omhoog en beleggers werden steeds enthousiaster. Inmiddels waarderen ze Tesla hoger dan Daimler.

Dikke bonus voor Musk

De waarde van Tesla ligt momenteel op ongeveer 300 miljard dollar, terwijl Daimler nog geen 50 miljard dollar waard is op de beurs. Omdat de koers van Tesla gedurende zes maanden boven de 150 miljard dollar lag, krijgt Musk een bonus van maar liefst 2,1 miljard dollar in de vorm van opties die hij pas over vijf jaar mag verzilveren.

Opvallend is overigens dat de verkoopcijfers van bijvoorbeeld Daimler vele malen hoger liggen dan die van Tesla. Zo verkocht Mercedes-Benz, voor ongeveer 50 procent verantwoordelijk voor de omzet van Daimler, in 2019 ruim 2,3 miljoen auto's. Tesla leverde er ongeveer 367.500 af.

Inmiddels hebben veel, zo niet alle, grote autoproducenten elektrische auto’s ontwikkeld, om in de komende jaren de achterstand op Tesla in te lopen. Hoe goed de oorlogskas is gevuld leren we later op de dag, als het bedrijf de cijfers over het tweede kwartaal bekendmaakt.