De grote Nederlandse pensioenfondsen, ambtenarenfonds ABP, Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) en pensioenfondsen voor de metaalsector PME en PMT wijzen erop dat de kans reëel is dat zij volgend jaar moeten korten op de pensioenen. De fondsen verdienden weliswaar meer geld met beleggingen, maar de rente is dusdanig laag dat ze niet genoeg in kas hebben om te voldoen aan de verplichtingen.

De zogenoemde dekkingsgraad van de pensioenfondsen - de mate waarin ze in staat zijn te voldoen aan toekomstige verplichtingen - moet aan het eind van dit jaar op 90 procent staan, maar bij ABP was die eind juni 85,2 procent, bij PFZW 85,9 procent en bij PMT 89,4 procent. Bij PME ligt die net boven de grens van 90 procent.

De fondsen hadden als gevolg van de wereldwijde coronacrisis een slecht begin van het jaar, waardoor geen goed rendement werd behaald op de beleggingen, zoals op aandelen. Behalve het rendement op investeringen, bepaalt ook de rekenrente hoe goed fondsen er op papier voor staan. Die rekenrente is weer gekoppeld aan de marktrente, die al lange tijd laag is en in het tweede kwartaal verder daalde.

Kans op verlaging van pensioen is aanzienlijk

"We zien dat de negatieve effecten van de coronacrisis in het eerste kwartaal voor een deel weer gecompenseerd zijn in het tweede kwartaal. Maar de rentedaling in het afgelopen half jaar komt hard aan bij ABP", aldus voorzitter Corien Wortmann-Kool. "Dat heeft tot gevolg dat, uitgaande van de huidige stand, de kans op pensioenverlaging voor volgend jaar reëel is."

Een woordvoerder van ABP kan niet zeggen hoe groot de korting zou zijn als die er komt. Ook zorgpensioenfonds PFZW acht de kans groot dat de pensioenen moeten worden verlaagd, omdat de dekkingsgraad nu nog te laag is. "De kans op verlaging van pensioenen in 2021 blijft daarmee aanzienlijk", aldus directeur Peter Borgdorff.

Een ander groot fonds, dat voor de metaal- en technologiesector PME, staat nu weliswaar op een dekkingsgraad van 90,4 procent, maar houdt ook nog een slag om de arm over het al dan niet korten. Eerder lag de grens om te korten op 104,3 procent, maar die is met het oog op het onlangs bereikte pensioenakkoord tijdelijk verlaagd naar 90 procent.

PME zegt dat de kans dat gekort moet worden, daardoor kleiner is geworden. "Maar zeker niet van de baan. De bewegingen op de rente- en aandelenmarkt zijn, mede door de coronacrisis, groot", aldus voorzitter Eric Uijen. "We moeten er daarom rekening mee houden dat de pensioenen in 2021 toch verlaagd moeten worden."

Ook PMT meldt dat er een grote kans is op verlaging van de pensioenen aan het einde van het jaar. "We gaan voorzichtig naar een dekkingraad van 90 procent, maar dat is nog geen reden om onze zorgen aan de kant te zetten", zegt PMT-werkgeversvoorzitter Benne van Popta.

Bouwfonds doet het beter dankzij bescherming rentedaling

Bouwfonds bpfBOUW zat eind juni op een dekkingsgraad van 103,4 procent, op veilige afstand van de 90 procent. Volgens een woordvoerder staat dit fonds er al geruime tijd beter voor dan veel andere fondsen, omdat het zich al eerder heeft ingedekt tegen rentedalingen via financiële producten die daarvoor bestaan.

ABP heeft 3 miljoen deelnemers, PFZW 2,9 miljoen, PME 625.000, PMT 1,4 miljoen en bpfBOUW zo'n 780.000. Bij alle fondsen gaat het om een mix van gepensioneerden, werkenden en oud-deelnemers.