De werkloosheid in Nederland is in juni uitzonderlijk snel opgelopen. Was in mei nog 3,6 procent van de beroepsbevolking werkloos, in juni is dit percentage opgelopen naar 4,3 procent en die snelle stijging is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ongekend.

"In november 2008, aan het begin van de financiële crisis, was het werkloosheidspercentage ook 3,6 procent", licht het CBS donderdag toe. "Toen duurde het zeven maanden voordat dit was opgelopen tot 4,3 procent." Die toename is nu dus van maand op maand bereikt.

In juni kwamen er 74.000 werklozen bij, wat het totale aantal mensen dat op zoek is naar een baan op 404.000 brengt. Jongeren worden nog steeds het hardst geraakt door de oplopende werkloosheid. In de leeftijdscategorie van 15 tot 25 jaar liep het percentage dat zonder werk zit op tot 10,7 procent.

Onder 25- tot 45-jarigen groeide het aantal mensen zonder werk van 2,9 naar 3,7 procent en onder 45-plussers van 2,2 naar 2,6 procent.

Volgens het CBS is de snelle stijging van mei op juni te verklaren doordat de beroepsbevolking in de eerste maanden van de coronacrisis sterk afnam. "Van degenen die hun baan verloren, werden er relatief weinig werkloos, doordat de meesten niet zochten naar werk en/of daarvoor niet beschikbaar waren."

Als je niet op zoek bent naar werk of beschikbaar bent, word je ook niet meegerekend tot de beroepsbevolking.

Ook aantal werkenden niet eerder zo snel toegenomen

Volgens hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS zijn de huidige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt lastig te duiden. "Er speelt van alles tegelijk. Want niet alleen is het aantal werklozen niet eerder zo snel opgelopen, het aantal werkenden is ook in recordtempo gestegen, met 45.000 in juni."

De niet eerder vertoonde stijging van de werkloosheid heeft er vooral mee te maken dat mensen die hun werk verloren, zich niet direct hebben gemeld voor nieuw werk. "Dat speelde bijvoorbeeld bij jongeren die een bijbaan hadden in de horeca en die baan kwijtraakten toen de horeca dichtging", licht Van Mulligen toe.

Omdat de horeca een tijd dichtbleef, zullen ze zich ook niet gemeld hebben voor een nieuwe baan. "Nu kan dat wel weer, dus zijn meer mensen op zoek." Dat nu 4,3 procent van de beroepsbevolking werkloos is, is op zich geen heel hoog percentage. "Dat is redelijk gemiddeld en valt in die zin nog mee. Maar ik ben zeker niet optimistisch naar de toekomst toe."

Door de overheidsmaatregelen hebben bedrijven veel werknemers in dienst gehouden. "Maar als er maandenlang geen werk is, wordt daar op een gegeven moment een punt achter gezet."