Het bruto binnenlands product (bbp) zal in 2020 een ongekende daling van 6 procent doormaken en de werkloosheid zal verdubbelen, voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) dinsdag in een van de scenario's van de juniraming. Het planbureau komt deze keer vanwege de enorme onzekerheid over het verloop van de coronapandemie met verschillende ramingen.

De werkloosheid zou volgens de basisraming van 3,4 procent in 2019 naar 7 procent oplopen in 2021. Hoewel er voor dit jaar een ongekende krimp van het bbp wordt geraamd, voorspelt het CPB dat deze belangrijke graadmeter voor de economische ontwikkeling volgend jaar weer met 3 procent stijgt.

CPB-directeur Pieter Hasekamp benadrukt dat de manier waarop de overheid het best kan ingrijpen ook onzeker is, en afhankelijk is van het hersteltempo is van de economie. Dat tempo kan wel worden opgevoerd, stelt Hasekamp. "Het herstel kan bespoedigd worden door internationale coördinatie in de aanpak van de crisis en door het waar mogelijk naar voren halen van investeringen, zoals in woningbouw en de energietransitie."

In het geval van een tweede besmettingsgolf en nieuwe contactbeperkende maatregelen, komt het planbureau met een minder rooskleurig scenario. De vraag naar producten en diensten zal afnemen, en hierdoor worden bedrijven en producenten nog harder geraakt dan al het geval was. "In zo'n scenario krimpt het bbp ook in 2021, loopt de werkloosheid op tot 10 procent en neemt de staatsschuld toe tot ruim 75 procent bbp."

Internationaal herstel is van grote invloed

Als het internationale hersteltempo tegenvalt, kan dat volgens het CPB ook doorwerken in Nederland. "Naarmate het herstel internationaal achterblijft kunnen banken in binnen- en buitenland in de problemen komen, hetgeen via de kredietverlening een aanvullende rem op het herstel zet." Dit leidt tot een derde scenario van zwak herstel, met een werkloosheid die boven de 10 procent komt en een gebrek aan bbp-groei in 2021.

Het CPB komt ook met een positiever vooruitzicht, waarbij het herstel sneller gaat. Dat zou kunnen als het opheffen van de coronamaatregelen mensen optimistisch stemt, en daarmee bestedingen stimuleert. "Door inhaal van bestedingen bij huishoudens en investeringen van bedrijven om op nieuwe mogelijkheden in te kunnen spelen, kan de stijging van de werkloosheid beperkt blijven." Dit zou betekenen dat het bbp in 2021 boven het niveau van eind 2019 kan terugkeren.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.