De Nederlandse overheid werkt aan noodsteun voor KLM van tussen de 2 en 4 miljard euro. Het gaat om garantstellingen en leningen, maar de precieze vorm en de omvang worden nog uitgewerkt. De luchtvaartmaatschappij is zwaar getroffen door de coronacrisis en klopte al eerder aan voor staatssteun.

Dat maakten ministers Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) en Wopke Hoekstra (Financiën) vrijdagavond bekend.

KLM is zwaar getroffen door de reisbeperkingen als gevolg van het coronavirus. Ruim 90 procent van de vliegtuigen staat aan de grond terwijl de kosten doorlopen. "Het kabinet heeft steeds gezegd er alles aan te doen om KLM door deze crisis te helpen", zei Hoekstra in een toelichting.

De Franse overheid maakte enkele uren eerder bekend in totaal 7 miljard euro uit te trekken voor Air France. Beide maatschappijen behoren tot het Frans-Nederlandse concern Air France - KLM. In totaal gaat het om een steunpakket van ongeveer 10 miljard euro.

Met deze stappen kan Air France - KLM "het echt wel uitzingen de komende jaren", denkt Hoekstra.

Naast de gesprekken met de luchtvaartmaatschappijen, heeft het kabinet ook contact met de Franse overheid en de Europese Commissie. Brussel moet uiteindelijk toestemming geven als er sprake is van staatssteun.

KLM van 'vitaal belang' voor Nederlandse economie

De bewindsman stipte het "vitale belang" van KLM in combinatie met Schiphol aan voor de Nederlandse economie en werkgelegenheid. Samen zorgen de organisaties voor zo'n 114.000 banen.

"Je kunt het zien als de eerste dominosteen aan het begin van een lange rij. Als KLM omvalt, dan heeft dat niet alleen gevolgen voor het bedrijf en het personeel, maar voor alle steentjes die erna nog komen", lichtte Hoekstra toe.

Dat geldt volgens hem niet alleen voor Schiphol, maar ook voor het vestigingsklimaat, het toerisme en andere sectoren die profiteren van een goede internationale verbinding. "Door te voorkomen dat KLM omvalt, voorkomen we dat een hele rij bouwstenen van onze economie en van onze maatschappij in grote problemen komen", aldus Hoekstra.

"We kunnen het ons niet verantwoorden zo'n essentiële schakel van onze infrastructuur kwijt te raken", vulde Van Nieuwenhuizen aan.

Voorwaarden voor steun zoals lagere salarissen en geen bonussen

Er worden wel voorwaarden gesteld aan de miljardensteun. Dat betekent geen dividenduitkering aan de aandeelhouders, geen bonussen en geen winstdeling voor het personeel. Ook worden er eisen gesteld aan de winstbestemming, arbeidsvoorwaarden en duurzaamheid.

Hoekstra: "Als je zoveel steun geeft, dan mag je ook wat terug verwachten." Daarbij geldt: de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Dat betekent dat met name het management en de piloten salaris zullen moeten inleveren en dat bijvoorbeeld het grondpersoneel zo veel mogelijk wordt ontzien. "Het is evident dat het Nederlandse deel iets moet doen aan de kosten", aldus Hoekstra.

Van Nieuwenhuizen stelt "duurzaamheid en hinder beperking" als voorwaarden. Concreet denkt de bewindsvrouw aan minder nachtvluchten en een verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook dit moet nog verder worden uitgewerkt.

Steun hing al even in de lucht

De steun hing al even in de lucht. Vorige week werd de Tweede Kamer in het geheim door Hoekstra bijgepraat over de situatie van KLM. Partijen lieten enkele weken geleden al weten dat er voorwaarden moeten zitten aan staatssteun.

Ben Smith, de topman van Air France - KLM, had aanvankelijk de voorwaarde dat zijn bonus afhing van de steun die het luchtvaartconcern zou krijgen. Dat leidde tot veel kritiek, onder anderen van Hoekstra. Smith zag uiteindelijk af van de bonus en leverde 25 procent van zijn salaris in.

De Nederlandse overheid is al voor een kleine 6 procent aandeelhouder van KLM en sinds een jaar voor 14 procent van het concern Air France - KLM.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort