Terwijl de woningnood nog torenhoog is, bedreigt een nieuwe crisis de bouw. Er werden al te weinig nieuwe woningen gebouwd en nu leidt de coronacrisis mogelijk tot nog een tegenvaller.

De bouw is nog nauwelijks bekomen van de stikstof- en PFAS-problemen of er dient zich een nieuw probleem aan. Hoewel bouwvakkers nog steeds naar hun werk gaan, vreest de sector door de coronacrisis voor een nieuwe klap.

De derde bouwcrisis in twaalf jaar tijd dreigt te ontstaan, zegt het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). In het ergste scenario van de EIB komt het tot een verlies van 40.000 voltijdbanen en zal de bouwproductie met ruim 15 procent dalen.

Maar dan gaat het instituut wel uit van een economische krimp van 5 procent. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde eerder dat de Nederlandse economie met 5 procent kan krimpen als het openbare leven zes maanden lang stilligt.

Voor de bouw speelt vooral dat tijdens een recessie investeringen uitblijven. In het eerder genoemde scenario zouden de investeringen in zowel de bouw van woningen als de utiliteitsbouw opgeteld met ruim 20 procent dalen. Ook het effect van de problemen rond stikstof en PFAS zijn hierin meegenomen.

Vooruitzichten woningbouw zijn al niet florissant

Dit terwijl de vooruitzichten voor de woningbouw al niet te florissant zijn. Om de woningnood op te lossen, wil de overheid dat er jaarlijks 75.000 nieuwbouwwoningen bijkomen. Maar het aantal vergunningen dat wordt verleend, daalt naar verwachting. Vorig jaar werden vergunningen voor 57.000 woningen verleend en dit jaar worden vergunningen voor 48.000 woningen verwacht. Gemiddeld duurt het twee jaar voordat die woningen gebouwd worden.

Voor 2021 wordt weliswaar herstel verwacht (vergunningen voor 65.000 woningen). Maar het aantal woningen dat wordt opgeleverd, zakt naar verwachting naar 50.000. Volgens de EIB kan het aantal vergunningen wel weer sterk aantrekken, maar zal het het aanbod van nieuwe woningen maar geleidelijk toenemen. Dit komt doordat het tijd kost om de woning op te leveren.

'Een belangrijke groep consumenten stelt beslissing uit'

"Je moet het zo zien, er zijn twee groepen consumenten op de markt", aldus EIB-directeur Taco van Hoek. "Eén groep die heeft een urgente wens om een woonsituatie te veranderen. Dat heeft een zeker noodzakelijk karakter. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die willen gaan samenwonen of juist mensen die gaan scheiden. Die zullen ook tijdens de crisis gewoon doorgaan."

"Maar er is ook een belangrijke groep woonconsumenten die op zichzelf een behoorlijke woning heeft, maar die de tijd rijp vindt voor een verbetering. Dat zijn de consumenten - dat weten we ook uit eerdere crises - die hun beslissing uitstellen."

Hij pleit voor tijdig overheidsingrijpen. De overheid kan bijvoorbeeld woningen opkopen of aankopen garanderen. Ook merkt Van Hoek op dat vooral starters worden geraakt. En wanneer starters niet kopen, kunnen mensen die al een woning hebben hun woning niet verkopen. Hij noemt bijvoorbeeld minder strenge leennormen voor starters als stimulansmaatregel. "Als die starters niet komen, dan komt het op slot te zitten."

'Maatregelen langer nodig ondanks lichte stijging nieuwe patiënten'
134
'Maatregelen langer nodig ondanks lichte stijging nieuwe patiënten'