Bouwprojecten moeten ondanks de coronacrisis zoveel mogelijk doorgaan, vinden Bouwend Nederland en Techniek Nederland. Thuiswerken is daarbij echter wat lastig. Daarom ligt er sinds vrijdag, na overleg met ministeries, vakbonden en andere vertegenwoordigers, een protocol met praktische richtlijnen. Een mooi initiatief, maar gaat men zich eraan houden?

Aan de vraag kan het in elk geval niet liggen. Volgens woordvoerder Niels Wensing werd Bouwend Nederland vooraf "platgebeld" door bedrijven die zich afvroegen of het aangekondigde protocol al klaar was. "We horen van iedereen dat ze ermee aan de slag gaan."

Samen veilig doorwerken is de hoopvolle naam van het document (pdf) van acht kantjes, waarvan ook een poster is gemaakt. Het is volgens Wensing echter niet meer dan een praktische vertaling van de bestaande adviezen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). "Ook met het gebruik van je gezonde verstand had je eruit kunnen komen."

“Elkaar gereedschap aangeven kan niet meer; dat moet je nu zelf gaan pakken.”
Niels Wensing, woordvoerder Bouwend Nederland

1,5 meter afstand, tenzij het niet anders kan

Zo staat erin dat schaften het best buiten gedaan kan worden. Gezamenlijk gereedschap moet daarnaast goed ontsmet worden, en als een werknemer zich onveilig voelt, mag diegene de bouwplaats verlaten. Werken in vaste groepen wordt aangemoedigd, om contact te beperken.

Minder duidelijk wordt het als het gaat over de 1,5 meter afstand - een richtlijn die bij een fysiek beroep als bouwvakker überhaupt lastig is. Is het "onvermijdbaar" om dichterbij te komen? "Wees dan extra alert en maak afspraken hoe toch veilig gewerkt kan worden in overeenstemming met de hygiënerichtlijnen van het RIVM", aldus het protocol.

Wat betekent dat? Woordvoerder Wensing houdt het erop dat de afstand een streven is dat zoveel mogelijk moet worden nageleefd. "En sommige dingen moet je misschien anders of helemaal niet meer doen. Elkaar gereedschap aangeven bijvoorbeeld; dat moet je nu zelf gaan pakken. Of met z'n achten in een busje naar het werk rijden. Dat kan ook niet meer."

Een 'coronaverantwoordelijke' per bouwplaats

Om ervoor te zorgen dat er wordt gehandhaafd, wordt per bouwplaats een "coronaverantwoordelijke" die mensen moet aanspreken op hun gedrag aangewezen. De verantwoordelijkheid ligt echter vooral bij de mensen zelf. "Net als op het strand of in het bos", zegt de woordvoerder. "Wij vinden het in elk geval belangrijk, dus roepen we iedereen op om zich eraan te houden."

“Sectoren kunnen ook zeggen: we doen alles zoals gewoonlijk.”
Loes Hartman, woordvoerder RIVM

Het RIVM laat weten een protocol als dat van de bouwsector toe te juichen. "Sectoren kunnen ook zeggen: wij kunnen nu eenmaal geen afstand nemen, dus we doen alles zoals gewoonlijk. De bouwsector benadrukt juist het uitgangspunt van de afstand, tenzij het niet anders kan, en wijst werknemers er nog eens extra op dat ze thuis moeten blijven als zijzelf of hun gezinsleden ziek zijn", aldus woordvoerder Loes Hartman.

Is het niet vreemd dat er, los van de cruciale beroepen, nog een sector is die doorgaat? Het RIVM vindt van niet. Hartman: "Een hele sector stilleggen heeft ook weer consequenties, kan ik mij zo voorstellen."

Dat beaamt Wensing. "De economische schade wordt alleen maar groter als je de bouw ook stopzet. De bouwsector is de motor van de economie. Het zou doodzonde zijn als je die laat stilvallen."

Ziekmeldingen en uitstroom

Maar in hoeverre kán de bouw eigenlijk doorgaan? Oost-Europese bouwvakkers zouden vanwege dreigende lockdowns massaal naar hun thuislanden vertrekken, en overblijvende werknemers moeten zich ziek melden zodra ze zich niet helemaal fit voelen. Geen optimale bezetting, zou je dus zeggen.

"Er zijn inderdaad mensen die naar hun thuisland vertrekken, en we zien ook iets meer ziekmeldingen." Vooralsnog vallen die effecten echter mee, zegt Wensing. "Het leidt tot nu toe niet tot onoverkomelijke problemen."

Voor mensen uit de bouwsector die ondanks het protocol nog steeds vragen hebben, organiseert Bouwend Nederland samen met Techniek Nederland dinsdag een webinar, waarvoor de aanmeldingen massaal binnenstromen. "Daar komt een arbeidshygiënist nog eens uitleggen wat de regels praktisch betekenen." Kortom: binnenkort niest als het goed is geen enkele bouwvakker nog buiten de elleboogholte.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral van mens op mens via nies- en hoestdruppeltjes. De kans dat je besmet raakt via oppervlakken zoals deurklinken is klein. Deze kans wordt kleiner als je vaak je handen wast.
  • Je kunt de kans op verspreiding flink verkleinen door minstens 1,5 meter afstand te houden van anderen.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbare personen, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico's.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.