Philips neemt afscheid van de Senseo; de vrucht van een uitzonderlijke samenwerking tussen het elektronicaconcern en Douwe Egberts. Volgens koffie-expert Jeroen Veldkamp hebben Philips en Douwe Egberts met de Senseo "echt voor een koffierevolutie gezorgd in Nederland".

Veldkamp werd in 2002 de eerste baristakampioen van Nederland, niet lang na de introductie van de Senseo. "In de krant stond destijds dat ik de Nederlands kampioen koffiezetten was, dat is veelzeggend." Want dat is wat Nederlanders deden voordat de Senseo werd omarmd: koffiezetten. "Niemand kende de term barista. Cappuccino was koffie met een laagje badschuim erop."

Dat is nu wel anders, en dat komt mede door die Senseo, meent Veldkamp, die van koffie zijn carrière heeft gemaakt: eerst als barista, nu als mede-eigenaar van het CoffeeLab, een keten van koffiezaken in het zuiden van het land. "Nederlanders zijn van oudsher sociale koffiedrinkers met een ritueel. Er werd een pot koffie gezet, die op een vast moment gezamenlijk werd opgedronken. Koffietijd."

Gootsteen was de grootste koffiedrinker

Maar met de komst van de Senseo veranderde dat ineens. Want toen kon je heel makkelijk één kopje koffie zetten, of twee. "Voorheen heette het ook dat de gootsteen de grootste consument was van koffie", weet de voormalige baristakampioen. Het argument dat de pads relatief duur zouden zijn, werd daarmee meteen de nek omgedraaid.

Door een apparaat op de markt te brengen waarmee kopjes koffie gezet konden worden, haalden DE en Philips eigenlijk de Zuid-Europese koffiecultuur naar Nederland. "Daar is het altijd al gebruikelijk geweest om één kopje koffie te drinken, een espresso of cappuccino met een glaasje water erbij."

Leuke Senseo-feitjes

  • Ongeveer een derde van de huishoudens gebruikt een Senseo-apparaat.
  • Jaarlijks worden gemiddeld 475.000 Senseo-machines verkocht.
  • Per dag worden 2,1 miljoen kopjes Senseo-koffie gezet.

Behalve die cultuur creëerde DE nog iets extra's bij de koffie. "Dankzij hele slimme marketing maakten ze van Senseo ook een lifestyleding." Zo kwamen er niet alleen allerlei varianten in de koffiepads, maar kwamen ook kopjes en schotels op de markt speciaal voor Senseo en werden de apparaten in allerlei kleuren gemaakt.

Veldkamp: "De apparaten zijn ook helemaal niet zo duur en als er een nieuwe op de markt kwam, wilden mensen die hebben. Het geld werd verdiend op de pads, daar zat de marge." En met die pads, eigenlijk een soort minikoffiefilter, had Senseo ook iets unieks in handen. Douwe Egberts had er een patent op aangevraagd en kreeg dat ook.

Horeca moest wel mee met betere koffie

Andere fabrikanten die koffiepads maakten, moesten daarom een afdracht aan Douwe Egberts betalen. Een van die producenten was Albert Heijn, maar die weigerde al snel de vergoeding aan DE te betalen. Een andere supermarktketen, die met een eigen merk pads op de markt kwam, vocht met succes het octrooi aan.

"Door die strijd, die lang duurde en veel in het nieuws was, ging de glans wel een beetje van de Senseo af", vindt Veldkamp. Inmiddels hadden wel veel varianten van de pad en het apparaat hun intrede gedaan, waarmee ook cappuccino en andere smaken makkelijk bereid konden worden. "Daardoor moest de horeca wel mee. Als je 2 euro voor een koffie betaalt, moet die wel minstens even lekker zijn als thuis. En daarmee is het Nederlandse koffielandschap voorgoed veranderd."

Philips laat desgevraagd weten dat het concern verwacht dat het Senseo-partnerschap met Douwe Egberts na de verkoop van de huishoudelijke apparaten, door de nieuwe eigenaar wordt voortgezet.