Partijen in de Tweede Kamer kiezen vooral de punten die ze zelf zien zitten uit het rapport over de arbeidsmarkt van de commissie-Borstlap. De hoop van de opstellers was juist dat het advies als geheel zou worden omarmd.

"We constateren al jaren dat als we niet oppassen, we onze schuttersputjes steeds dieper graven", waarschuwde Steven van Weyenberg (D66) woensdagavond in de Kamer aan het begin van het debat.

Het rapport van de commissie-Borstlap was aanleiding voor veel discussie in Den Haag. Er staan verregaande adviezen in over hoe de arbeidsmarkt er in de toekomst uit moet komen te zien. Neem bijvoorbeeld het deeltijdontslag, het fors duurder maken van zelfstandigen of het voorstel voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle werkenden.

Alles hangt met elkaar samen, was de conclusie. Als je de doorgeschoten flexibilisering wilt aanpakken, dan moet je ook iets doen aan het vaste contract. "Shoppen uit ons rapport zou heel onverstandig zijn. Dan verlies je de samenhang", zei commissievoorzitter Hans Borstlap twee weken terug bij de presentatie van het rapport tegen NU.nl.

Linkse oppositie tegen iedere afzwakking vast contract

Maar dat shoppen dreigt nu toch te gebeuren. PvdA, GroenLinks en de SP zijn fel tegen iedere vorm van een minder goede ontslagbescherming.

"Het eenzijdig aanpassen van je arbeidsduur, werkplek en functie met een acceptatieplicht voor de werknemer, draagt niet bij aan zekerheid. Dat is een slecht idee", zei PvdA-leider Lodewijk Asscher.

"Laten we die pagina gewoon met een schaartje uit het rapport knippen en aan het werk gaan met de goede ideeën", aldus de PvdA'er. Samen met Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilian Marijnissen (SP) noemt hij dit onderdeel uit het advies "onwenselijk".

Klaver kon zich in het advies goed vinden in het terugdringen van gedwongen zzp'ers, zoals zorgmedewerkers of pakketbezorgers. "Laat ik hier heel helder zijn. Ik vind dat deze mensen gewoon werknemer zouden moeten zijn."

D66 vreest voor cherrypicking

Dat was nou precies waar Van Weyenberg voor vreesde. Net als de VVD wil D66 een einde maken aan flexwerk en gedwongen zelfstandigen, maar niet zo rigoureus als de linkse partijen. Bovendien moet er een minder vast contract tegenover staan om werkgevers, die bang zijn iemand in vaste dienst te nemen, tegemoet te komen.

"Dit is nou cherrypicking", zei Van Weyenberg. "Het rapport van de Commissie-Borstlap zegt dat je iets aan flex én aan vast moet doen." VVD'er Judith Tielen had zich "een beetje geërgerd" aan de eenzijdige reacties op het advies van sommige partijen in de Kamer.

Het was een debat op hoofdlijnen, dus er werden nog geen knopen doorgehakt. Ook moet het kabinet nog met een uitgebreide reactie op het advies komen, dat vooral dient als inspiratie voor de partijen voor de volgende Tweede Kamerverkiezingen volgend jaar.

Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken benadrukte dat er in de zoektocht naar meer balans tussen vast en flex geen taboes zijn. De discussie moet alleen nog wel verder worden gevoerd, aldus de bewindsman.